Shloka 98
Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa
Genealogical Enumeration of the Yādava Clans
Devanagari script
स कृष्णहस्तात्संप्राप्य मणिरत्नं स्यमन्तकम् / आबध्य गान्दिनीपुत्रो विरराजांशुमानिव
Transliteration
sa kṛṣṇahastātsaṃprāpya maṇiratnaṃ syamantakam / ābadhya gāndinīputro virarājāṃśumāniva
Translation
स कृष्णहस्तात् संप्राप्य मणिरत्नं स्यमन्तकम् । आबध्य गान्दिनीपुत्रो विरराज अंशुमानिव ॥
Word by Word
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; ‘he’
कृष्णहस्तात्from Krishna’s hand
कृष्णहस्तात्:
अपादान (Apādāna/Source)
TypeNoun
Rootकृष्ण-हस्त (प्रातिपदिक; कृष्ण + हस्त)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन; ‘from Krishna’s hand’
संप्राप्यhaving received
संप्राप्य:
पूर्वकालक्रिया (Gerund; prior action)
TypeVerb
Rootसम् + √आप्/प्राप् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having obtained/received’
मणिरत्नम्the jewel-gem
मणिरत्नम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमणि-रत्न (प्रातिपदिक; मणि + रत्न)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; ‘a gem-jewel’
स्यमन्तकम्Syamantaka (gem)
स्यमन्तकम्:
समानाधिकरण/विशेषण (apposition to मणिरत्नम्)
TypeNoun
Rootस्यमन्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; proper noun of the gem
आबध्यhaving fastened (it)
आबध्य:
पूर्वकालक्रिया (Gerund; prior action)
TypeVerb
Rootआ + √बन्ध् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having fastened/bound (on)’
गान्दिनीपुत्रःthe son of Gāndinī
गान्दिनीपुत्रः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootगान्दिनी-पुत्र (प्रातिपदिक; गान्दिनी + पुत्र)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; ‘son of Gāndinī’
विरराजshone brilliantly
विरराज:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootवि + √राज् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘shone forth’
अंशुमान्the radiant one (sun)
अंशुमान्:
उपमान (Standard of comparison)
TypeNoun
Rootअंशुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘the radiant one’ (sun)
इवlike
इव:
उपमा-सूचक (Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्यय (particle of comparison) ‘like/as’