Shloka 97
Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa
Genealogical Enumeration of the Yādava Clans
Devanagari script
ततस्तमार्जवप्राप्तं बभ्रोर्हस्तादरिन्दमः / ददौ हृष्टमनास्तुष्टस्तं मणिं बभ्रवे पुनः
Transliteration
tatastamārjavaprāptaṃ babhrorhastādarindamaḥ / dadau hṛṣṭamanāstuṣṭastaṃ maṇiṃ babhrave punaḥ
Translation
ततः तम् आर्जवप्राप्तं बभ्रोर्हस्ताद् अरिन्दमः । ददौ हृष्टमनाः तुष्टः तं मणिं बभ्रवे पुनः ॥
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
सम्बन्ध/कालाधिकरण (काल-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable adverb); तस्मात्/ततः = ‘then/thereafter’
तम्him
तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; pronoun ‘him’
आर्जवप्राप्तम्obtained through honesty/straightforwardness
आर्जवप्राप्तम्:
विशेषण (of ‘तम्’)
TypeAdjective
Rootआर्जव-प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; आर्जव + √आप्/प्राप् (धातु) क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘obtained by/through straightforwardness’
बभ्रोःof Babhru
बभ्रोः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootबभ्रु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; ‘of Babhru’
हस्तात्from (his) hand
हस्तात्:
अपादान (Apādāna/Source)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन; ‘from (the) hand’
अरिन्दमःthe enemy-subduer (hero)
अरिन्दमः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअरिन्दम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; epithet ‘enemy-subduer’
ददौgave
ददौ:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘gave’
हृष्टमनाःdelighted in mind
हृष्टमनाः:
विशेषण (of ‘अरिन्दमः’)
TypeAdjective
Rootहृष्ट-मनस् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √हृष् क्त + मनस्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिसदृश-विशेषणार्थः ‘having a delighted mind’ (form used as nominative)
तुष्टःpleased
तुष्टः:
विशेषण (of ‘अरिन्दमः’)
TypeAdjective
Rootतुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √तुष् क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘satisfied/pleased’
तम्that
तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘that (one)’
मणिम्the gem
मणिम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘gem’
बभ्रवेto Babhru
बभ्रवे:
सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
TypeNoun
Rootबभ्रु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (सम्प्रदान), एकवचन; ‘to Babhru’
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable adverb) ‘again’