Shloka 58
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
पुत्रावाहूय साम्ना वै चक्रे ताभ्यां तु नामनी / पुत्राभ्यां यत्कृतं तस्यास्तदाचष्ट खशा तदा
Transliteration
putrāvāhūya sāmnā vai cakre tābhyāṃ tu nāmanī / putrābhyāṃ yatkṛtaṃ tasyāstadācaṣṭa khaśā tadā
Translation
पुत्रौ समाहूय साम्ना वै ताभ्यां नामनी चकार। पुत्राभ्यां यत्कृतं तस्याः तदा खशा न्यवेदयत्॥
Word by Word
पुत्रौthe two sons
पुत्रौ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), द्विवचन (Accusative dual)
आहूयhaving summoned
आहूय:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootआ-ह्वा (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), ‘having called/summoned’
साम्नाby a conciliatory word/with gentleness
साम्ना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (Instrumental singular)
वैindeed
वै:
Sambandha/Avadharana (निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle), emphasis
चक्रेhe made
चक्रे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद-रूपार्थे आत्मनेपद-रूप ‘चक्रे’ (he did/made)
ताभ्याम्by those two (sons)
ताभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया-विभक्ति, द्विवचन (Instrumental dual)
तुbut/and then
तु:
Sambandha/Avadharana (निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (adversative/contrast)
नामनीtwo names
नामनी:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन (Accusative dual)
पुत्राभ्याम्by the two sons
पुत्राभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, द्विवचन (Instrumental dual)
यत्what (which)
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (relative pronoun ‘what/that which’)
कृतम्done
कृतम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formकृत्-प्रत्ययान्त (क्त) भूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (done/made)
तस्याःof her
तस्याः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Genitive singular)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (that)
आचष्टhe declared
आचष्ट:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-चक्ष् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद (he told/declared)
खशाःthe Khaśas (people)
खशाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootखश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (Nominative plural)
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)