Shloka 13
Yadu-vaṃśa and the Haihaya Line: From Yadu to Kārtavīrya Arjuna
Devanagari script
संग्रामांस्तु बहुञ्जित्वा हत्वा चारीन्सहस्रशः / संग्रामे युध्यमानस्य वधः स्यात्प्रधने मम
Transliteration
saṃgrāmāṃstu bahuñjitvā hatvā cārīnsahasraśaḥ / saṃgrāme yudhyamānasya vadhaḥ syātpradhane mama
Translation
संग्रामान् तु बहून् जित्वा हत्वा च अरिन् सहस्रशः। संग्रामे युध्यमानस्य वधः स्यात् प्रधने मम॥
Word by Word
संग्रामान्battles
संग्रामान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसंग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया, बहुवचनम्; Masculine, Accusative, Plural
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोध-अव्ययम् (particle)
बहून्many
बहून्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया, बहुवचनम्; Masculine, Accusative, Plural (qualifying संग्रामान्)
जित्वाhaving conquered
जित्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootजि (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (absolutive/gerund)
हत्वाhaving slain
हत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (absolutive/gerund)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
अरिन्enemies
अरिन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया, बहुवचनम्; Masculine, Accusative, Plural
सहस्रशःby the thousand
सहस्रशः:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशस् (अव्यय)
Formप्रकार/परिमाण-अव्ययम् (distributive adverb: by thousands)
संग्रामेin battle
संग्रामे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी, एकवचनम्; Masculine, Locative (7th), Singular
युध्यमानस्यof one who is fighting
युध्यमानस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeVerb
Rootयुध् (धातु) → युध्यमान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकाले आत्मनेपदीय कृदन्तः (शानच्), पुंलिङ्गे षष्ठी एकवचनम्; Present participle (middle), Masculine, Genitive, Singular
वधःdeath/slaying
वधः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; Masculine, Nominative, Singular
स्यात्would be
स्यात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; Optative, 3rd person, Singular
प्रधनेin the fight/contest
प्रधने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी, एकवचनम्; Neuter, Locative, Singular
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी, एकवचनम्; 1st person pronoun, Genitive, Singular