Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 66
Marut-Soma Boon and Nahusha–Yayati Lineage
Marutakanyā–Vamśa-varṇana
Devanagari script
दाराननुग्रहैरिष्टैः कामैश्च द्विजसत्तमान् / अतिथीनन्नपानैश्च वैश्यंश्च परिपालनैः
Transliteration
dārānanugrahairiṣṭaiḥ kāmaiśca dvijasattamān / atithīnannapānaiśca vaiśyaṃśca paripālanaiḥ
Translation
द्विजसत्तमान् दारानुग्रहैः इष्टैः कामैः च, अतिथीन् अन्नपानैः च, वैश्यान् च परिपालनैः (अतर्पयत्)।
Word by Word
दारान्wives
दारान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
अनुग्रहैःby favours; by kindnesses
अनुग्रहैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootअनुग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
इष्टैःdesired; pleasing
इष्टैः:
Karaṇa-anvaya (करणविशेषण)
TypeAdjective
Rootइष्ट (कृदन्त, इष् धातु)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त), विशेषण (qualifying ‘अनुग्रहैः/कामैः’)
कामैःwith pleasures; with desired enjoyments
कामैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
Sambandha-bodhaka (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
द्विज-सत्तमान्the best of the twice-born (brahmins)
द्विज-सत्तमान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘द्विजानां सत्तमाः’
अतिथीन्guests
अतिथीन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअतिथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
अन्न-पानैःwith food and drink
अन्न-पानैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक) + पान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व: ‘अन्नं च पानं च’
चand
च:
Sambandha-bodhaka (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
वैश्यान्Vaiśyas
वैश्यान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवैश्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
Sambandha-bodhaka (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
परिपालनैःby protection; by proper maintenance
परिपालनैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootपरिपालन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन