Shloka 5
अश्वमोचनम् (Aśvamocanam) — “The Release/Recovery of the Sacrificial Horse”
Devanagari script
ततो ऽयोध्यां समासाद्य ऋषिभिः परिवारिताम् / दृष्ट्वा प्रणम्य पितरं तस्मै सर्वं न्यवेदयन्
Transliteration
tato 'yodhyāṃ samāsādya ṛṣibhiḥ parivāritām / dṛṣṭvā praṇamya pitaraṃ tasmai sarvaṃ nyavedayan
Translation
ततोऽयोध्यां समासाद्य ऋषिभिः परिवारिताम्। दृष्ट्वा प्रणम्य पितरं तस्मै सर्वं न्यवेदयन्॥
Word by Word
ततःthen
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्-अर्थे (thereupon)
अयोध्याम्Ayodhyā
अयोध्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअयोध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; कर्म (goal as object of motion)
समासाद्यhaving reached
समासाद्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-सद् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive); पूर्वक्रिया (having reached/approached)
ऋषिभिःby/with sages
ऋषिभिः:
Sahakaraka (सह/साकं)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया, बहुवचन; करण/सह (with/by sages)
परिवारिताम्surrounded
परिवारिताम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरि-√वृ (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (PPP/क्त); स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; अयोध्याम् इत्यस्य विशेषण
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive); पूर्वक्रिया (having seen)
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-नम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive); पूर्वक्रिया (having bowed)
पितरम्their father
पितरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; कर्म
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; सम्प्रदान
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; कर्म (all details)
न्यवेदयन्reported/informed
न्यवेदयन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-√विद् (धातु) (निवेदने)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद