Shloka 18
हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः
Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu
Devanagari script
ब्रह्मोवाच / महानयं वरस्तात वृतो दितिसुत त्वया / एही दानीं प्रतिज्ञानं भविष्यत्येवमेव तु
Transliteration
brahmovāca / mahānayaṃ varastāta vṛto ditisuta tvayā / ehī dānīṃ pratijñānaṃ bhaviṣyatyevameva tu
Translation
ब्रह्मा उवाच—हे दितिसुत, त्वया महान् वरः वृतः। इदानीं आगच्छ; तव प्रतिज्ञा एवमेव भविष्यति।
Word by Word
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (कर्ता/वक्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; proper noun
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महान्great
महान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘वरः’)
अयम्this
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
वरःboon
वरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तातdear one / son
तात:
Sambodhana (संबोधन)
TypeNoun
Rootतात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/संबोधन), एकवचन; संबोधन-प्रयोग
वृतःchosen / requested
वृतः:
Kriya (क्रिया/भाव)
TypeVerb
Rootवृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘वृ’ = to choose
दितिसुतO son of Diti
दितिसुत:
Sambodhana (संबोधन)
TypeNoun
Rootदिति (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दितेः सुतः)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; instrumental
एहिcome
एहि:
Sambodhyaprayoga (आज्ञार्थ-क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
दानीम्now
दानीम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootदानीम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
प्रतिज्ञानम्the promise
प्रतिज्ञानम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रतिज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; here as subject of ‘भविष्यति’
भविष्यतिwill be / will happen
भविष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb)
एवindeed
एव:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
तुindeed / but
तु:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयार्थक निपात (particle: but/indeed)