Shloka 2
Agastya’s Instruction on Bhakti and Mantra-Siddhi; Descent to Pātāla and the Hearing of Vaiṣṇavī Kathā
Devanagari script
अगस्त्य उवाच शृणु राम महाभाग कथयामि हितं तव / मन्त्रस्य सिद्धिं येन त्वं शीघ्रमेव समाप्नुयाः
Transliteration
agastya uvāca śṛṇu rāma mahābhāga kathayāmi hitaṃ tava / mantrasya siddhiṃ yena tvaṃ śīghrameva samāpnuyāḥ
Translation
अगस्त्य उवाच—शृणु राम महाभाग कथयामि हितं तव। मन्त्रस्य सिद्धिं येन त्वं शीघ्रमेव समाप्नुयाः॥
Word by Word
अगस्त्यःAgastya
अगस्त्यः:
कर्ता (Speaker)
TypeNoun
Rootअगस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन — Agastya
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष एकवचन — said
शृणुlisten
शृणु:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष एकवचन — hear/listen
रामO Rāma
राम:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन (Vocative), पुंलिङ्ग, एकवचन — O Rāma
महाभागO fortunate one
महाभाग:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootमहा+भाग (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय, सम्बोधन (Vocative), पुंलिङ्ग, एकवचन — O greatly fortunate one
कथयामिI will tell
कथयामि:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु, णिच् caus. of कथ्)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन — I tell/relate
हितम्what is beneficial
हितम्:
कर्म (Object of kathayāmi)
TypeNoun
Rootहित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन — welfare/benefit
तवfor you
तव:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी एकवचन — for you/of you
मन्त्रस्यof the mantra
मन्त्रस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन — of the mantra
सिद्धिम्accomplishment
सिद्धिम्:
कर्म (Object; what is to be attained)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया एकवचन — accomplishment
येनby which
येन:
करण (Instrument/means)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया एकवचन — by which (means)
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा एकवचन — you
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
सम्बन्ध (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण/avyaya (adverb) — quickly
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात/particle — just/indeed
समाप्नुयाःmay attain
समाप्नुयाः:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootसम्+आप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), मध्यमपुरुष एकवचन — may attain/should attain