Shloka 32
Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā
Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account
Devanagari script
स ब्रह्मा दिष्टवांश्चैनं शिवलोकं व्रजेति ह / तस्य त्वाज्ञां समादाय गतो ऽसौ शिवसन्निधिम्
Transliteration
sa brahmā diṣṭavāṃścainaṃ śivalokaṃ vrajeti ha / tasya tvājñāṃ samādāya gato 'sau śivasannidhim
Translation
स ब्रह्मा दिष्टवान्—“एष शिवलोकं व्रजतु” इति ह। तस्याज्ञां समादाय स शिवसन्निधिं गतः॥
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
दिष्टवान्having instructed/commanded
दिष्टवान्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootदिश् (धातु) + क्तवत् (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकाले क्तवत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (past active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
एनम्this one/him
एनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम
शिवलोकम्Śiva’s world
शिवलोकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशिव-लोक (प्रातिपदिक; शिव + लोक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शिवस्य लोकः)
व्रजgo
व्रज:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
इतिthus
इति:
Vakyartha (वाक्यार्थ/quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
हindeed
ह:
None (निरर्थक-पादपूरण)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formपादपूरण/स्मरणार्थक-निपात (expletive particle)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम
तुbut/indeed
तु:
None (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषणार्थक-निपात (adversative/emphatic particle)
आज्ञाम्command
आज्ञाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
समादायhaving taken/accepted
समादाय:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-दा (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (gerund); ‘having taken/received’
गतःwent
गतः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle used actively); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
असौthat one (he)
असौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
शिवसन्निधिम्Śiva’s presence/nearby place
शिवसन्निधिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशिव-सन्निधि (प्रातिपदिक; शिव + सन्निधि)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शिवस्य सन्निधिः)