Shloka 3
ऋषिसर्गवर्णन (Rishi-Sarga Varṇana) — Account of the Creation/Origination of Sages and Beings
Devanagari script
ऋषीन्देवांश्च गन्धर्वान्मनुष्योरगराक्षसान् / यक्षभूतपिशाचांश्च वयः पशुमृगांस्तथा
Transliteration
ṛṣīndevāṃśca gandharvānmanuṣyoragarākṣasān / yakṣabhūtapiśācāṃśca vayaḥ paśumṛgāṃstathā
Translation
ऋषीन् देवान् च गन्धर्वान् मनुष्यान् उरगान् राक्षसान् । यक्षभूतपिशाचांश्च वयः पशुमृगान् तथा ॥
Word by Word
ऋषीन्sages
ऋषीन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन
देवान्gods
देवान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
गन्धर्वान्gandharvas
गन्धर्वान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
मनुष्यान्humans
मनुष्यान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमनुष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
उरगान्serpents
उरगान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootउरग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
राक्षसान्demons
राक्षसान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
यक्ष-भूत-पिशाचान्yakṣas, bhūtas, and piśācas
यक्ष-भूत-पिशाचान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयक्ष (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक) + पिशाच (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (copulative)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
वयःbirds (as a class)
वयः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (समूहवाचक)
पशु-मृगान्cattle and wild animals
पशु-मृगान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक) + मृग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व
तथाlikewise; also
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारार्थक/समुच्चयार्थक (adverb: 'likewise/also')