Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Aśauca-vidhi (Rules of Impurity) within Śrāddha-kalpa — Chapter on Testing/Selecting Brahmanas and Honoring the Atithi

उर्वी सागरपर्यन्तां देवा योगेश्वरः सदा / नानारूपैश्चरन्त्येते प्रजा धर्मेण योजयन्

urvī sāgaraparyantāṃ devā yogeśvaraḥ sadā / nānārūpaiścarantyete prajā dharmeṇa yojayan

उर्वीं सागरपर्यन्तां देवा योगेश्वरः सदा । नानारूपैश्चरन्त्येते प्रजा धर्मेण योजयन् ॥

urvīmthe earth
urvīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rooturvī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
sāgara-paryantāmextending to the ocean
sāgara-paryantām:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsāgara (प्रातिपदिक) + paryanta (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); विशेषण (adjectival) to urvīm; तत्पुरुषः (determinative): 'up to the ocean'
devāḥthe gods
devāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
yogeśvaraḥthe Lord of Yoga
yogeśvaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyoga (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); तत्पुरुषः: 'lord of yoga'
sadāalways
sadā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable), कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
nānā-rūpaiḥby various forms
nānā-rūpaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootnānā (अव्यय) + rūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural); कर्मधारयः: 'various forms'
carantithey move/wander
caranti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootcar (चर्) (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद (Parasmaipada)
etethese (ones)
ete:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); सर्वनाम (pronoun)
prajāḥthe creatures/subjects
prajāḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootprajā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)
dharmeṇaby/through dharma
dharmeṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
yojayanengaging/appointing
yojayan:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootyuj (युज्) (धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (Present active participle/शतृ), परस्मैपदी; प्रथमा-विभक्ति (Nominative), पुंलिङ्ग, एकवचन; 'while yoking/engaging' (agreeing with yogeśvaraḥ)