Shloka 84
Vaivasvata-Manu Sarga and the Re-Manifestation of the Saptarṣis (वैवस्वतसर्गः—सप्तर्षिप्रादुर्भावः)
Devanagari script
ततस्ता नदहत्क्रुद्धो वेद्यर्द्धे दक्षिणे ततः / तेषां तु धृष्यमाणानां तत्र शालावृकैः सह
Transliteration
tatastā nadahatkruddho vedyarddhe dakṣiṇe tataḥ / teṣāṃ tu dhṛṣyamāṇānāṃ tatra śālāvṛkaiḥ saha
Translation
ततः क्रुद्धोऽग्निर्वेद्यर्धे दक्षिणे तान् अदहत्; तत्र शालावृकैः सह तेषां धृष्यमाणानाम्।
Word by Word
ततःthen
ततः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण)
तान्them
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
अदहत्burned
अदहत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदह् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past); परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु) → क्रुद्ध (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (इन्द्रः implied)
वेदी-अर्धेin the altar’s half/side
वेदी-अर्धे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवेदी (प्रातिपदिक) + अर्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी): वेद्याः अर्धम् → वेद्यर्धम्; 'in the half/side of the altar'
दक्षिणेon the southern (side)
दक्षिणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विशेषण (वेदी-अर्धे)
ततःthereupon
ततः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (निपात)
धृष्यमाणानाम्of those being attacked
धृष्यमाणानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootधृष् (धातु) → धृष्यमाण (कृदन्त, शानच्; कर्मणि)
Formवर्तमानकाले शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त; कर्मणि प्रयोग (passive sense); पुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; 'of those being assailed/harassed'
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक) = locative adverb 'there'
शाला-वृकैःwith the hall-jackals
शाला-वृकैः:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeNoun
Rootशाला (प्रातिपदिक) + वृक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी): शालायाः वृकाः → शालावृकाः; 'with the jackals of the hall/house'
सहtogether with
सह:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय (सह-योगे) = preposition/adverb 'together with' (governs instrumental)