Brahma Purana — The Two Vedic Paths: Karma, Knowledge, and the Inner Self (Adhyatma), Shloka 78
Devanagari script
एवंस्वभावम् एवेदम् इति बुद्ध्वा न मुह्यति अशोचन् संप्रहृष्यंश् च नित्यं विगतमत्सरः //
Translation
एतत् अष्टसप्ततितमं श्लोकस्थानं ब्रह्मपुराणे; मूलवाक्यं अत्र नोपलभ्यते।
Word by Word
evaṃ-svabhāvamof such a nature
evaṃ-svabhāvam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootevaṃ (अव्यय) + svabhāva (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (idam)
evaindeed/just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
idamthis (world/thing)
idam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
itithus
iti:
Quotation-marker (इति)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formइति-निपात; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक
buddhvāhaving understood
buddhvā:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootbudh (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘बुद्ध्वा’ = having understood
nanot
na:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
muhyatiis deluded
muhyati:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootmuh (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
aśocannot grieving
aśocan:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roota-śuc (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ) ‘शोचन्’ with नञ्-प्रत्यय (a-); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (vigatamatsaraḥ/implicit he)
saṃprahṛṣyanrejoicing greatly
saṃprahṛṣyan:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roothṛṣ (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपसर्ग: सम्+प्र; विशेषण
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
nityamalways
nityam:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootnitya (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभूत (accusative used adverbially); कालवाचक क्रियाविशेषण
vigata-matsaraḥfree from envy
vigata-matsaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvigata (कृदन्त/प्रातिपदिक) + matsara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः ‘विगतः मत्सरः यस्य’ (sense close to bahuvrīhi but form used adjectivally); विशेषण (implicit he)
Speaker
Not specified in the excerpt (general teaching).