Brahma Purana — The Ananta-Vasudeva Image: From Brahma’s Commission to Puruṣottama Kṣetra, Shloka 5
Devanagari script
वरिष्ठं देवशिल्पीन्द्रं विश्वकर्माग्रकर्मिणम् प्रतिमां वासुदेवस्य कुरु शैलमयीं भुवि //
Translation
पञ्चमः श्लोकः—अत्र धर्मार्थकाममोक्षाणां महिमा संक्षेपेण निरूप्यते।
Word by Word
variṣṭhamthe best
variṣṭham:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvariṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); इष्ठ-प्रत्यय (superlative)
deva-śilpi-indramchief of the divine craftsmen
deva-śilpi-indram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + śilpin (प्रातिपदिक) + indra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); तत्पुरुष (षष्ठी/कर्मधारय-भाव): ‘देवानां शिल्पिनाम् इन्द्रः’ (chief of divine artisans)
viśvakarma-agra-karmiṇamthe foremost craftsman (Viśvakarmā)
viśvakarma-agra-karmiṇam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootviśvakarman (प्रातिपदिक) + agra (प्रातिपदिक) + karman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); तत्पुरुष: ‘विश्वकर्मणः अग्रे कर्म यस्य/अग्रकर्मी’ (foremost worker among/like Viśvakarmā)
pratimāman image/idol
pratimām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpratimā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
vāsudevasyaof Vāsudeva
vāsudevasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootvāsudeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
kurumake
kuru:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
śaila-mayīmmade of stone
śaila-mayīm:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśaila (प्रातिपदिक) + maya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); तत्पुरुष: ‘शैलस्य मयी’ (made of stone)
bhuvion the earth
bhuvi:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
Speaker
Brahmā recounting his instruction to Viśvakarmā