Brahma Purana — The Ananta-Vasudeva Image: From Brahma’s Commission to Puruṣottama Kṣetra, Shloka 21
Devanagari script
राक्षसस् तत्सुतो नाम मेघनादः प्रलब्धवान् अमरावतीं ततः प्राप्य देवराजगृहे शुभे //
Translation
अत्र श्लोके केवलं “२१” इति संख्या दृश्यते; मूलपाठाभावे अर्थानुवादः न सम्भवति।
Word by Word
rākṣasaḥthe demon (Rākṣasa)
rākṣasaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrākṣasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case/Nominative), एकवचन (Singular)
tat-sutaḥhis son
tat-sutaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottat (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + suta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): ‘तस्य सुतः’
nāmaby name
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नाम-शब्दः (particle indicating name/‘by name’)
meghanādaḥMeghanāda
meghanādaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmeghanāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘मेघस्य नादः’ (thunder-like roar)
pralabdhavānhaving obtained
pralabdhavān:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootpra√labh (धातु) + -tavat (कृत् प्रत्यय)
Formकृतान्त (भूतकृत्/क्तवत्-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः; ‘having obtained/attained’
amarāvatīmAmarāvatī
amarāvatīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootamarāvatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd case/Accusative), एकवचन
tataḥthen / from there
tataḥ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; अव्यय-क्रियाविशेषण (adverb): ‘then/from there’
prāpyahaving reached
prāpya:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootpra√āp (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having reached’
devarāja-gṛhein the palace/house of the king of gods
devarāja-gṛhe:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdevarāja (प्रातिपदिक) + gṛha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘देवराजस्य गृहे’
śubheauspicious
śubhe:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम् (qualifying) devarājagṛhe
Speaker
Narrator continuing the Indrajit/Meghanada episode.