Brahma Purana — Sāṃkhya–Yoga on the Great Self: Sense-Control, Inner Vision, and Liberation, Shloka 65
Devanagari script
न प्रहृष्येत लाभेषु नालाभेषु च चिन्तयेत् समः सर्वेषु भूतेषु सधर्मा मातरिश्वनः //
Translation
अत्र श्लोके पञ्चषष्टितमः पद्यांशः सूच्यते; मूलश्लोकस्याभावात् भाषान्तरं न शक्यते।
Word by Word
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/negation marker)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negative particle)
prahṛṣyetashould rejoice/exult
prahṛṣyeta:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra√hṛṣ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular), आत्मनेपद
lābheṣuin gains
lābheṣu:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootlābha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/negation marker)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negative particle)
alābheṣuin non-gains/losses
alābheṣu:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Roota-lābha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; नञ्-प्रत्यय (negated)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
cintayetshould think/worry
cintayet:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√cint (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular), परस्मैपद
samaḥequanimous
samaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण
sarveṣuin all
sarveṣu:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (भूतेषु इति पदस्य विशेषण), सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; विशेषण
bhūteṣuin beings/creatures
bhūteṣu:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhūta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
sadharmāof like nature/virtuous
sadharmā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsa-dharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः (सह धर्मः यस्य/धर्मसहितः)
mātariśvanaḥMātariśvan (Vāyu)
mātariśvanaḥ:
Karta (कर्ता/उपमान-रूपेण)
TypeNoun
Rootmātariśvan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषनाम (वायुः)
Speaker
Instructional voice