Brahma Purana — Sāṃkhya–Yoga on the Great Self: Sense-Control, Inner Vision, and Liberation, Shloka 38
Devanagari script
आत्मनो व्यापिनो ज्ञानं ज्ञानम् एतद् अनुत्तमम् तद् एतद् उपशान्तेन दान्तेनाध्यात्मशीलिना //
Translation
अस्याध्यायस्य अष्टत्रिंशत्तमोऽयं श्लोकः शान्तिसौख्यप्रदायकः।
Word by Word
ātmanaḥof the Self
ātmanaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
vyāpinaḥall-pervading
vyāpinaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvyāpin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषण (qualifying ātman)
jñānamknowledge
jñānam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootjñāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
jñānamknowledge
jñānam:
Karta (कर्ता/subject complement)
TypeNoun
Rootjñāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पुनरुक्ति-बल (emphatic repetition)
etatthis
etat:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
anuttamamunsurpassed, supreme
anuttamam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootanuttama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of jñānam)
tatthat
tat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
etatthis
etat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
upaśāntenaby one who is tranquil
upaśāntena:
Karta (कर्ता/agent-instrumental)
TypeAdjective
Rootupaśānta (कृदन्त, √śam/शम्)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; भूतकृदन्त (past participle)
dāntenaby one who is self-controlled
dāntena:
Karta (कर्ता/agent-instrumental)
TypeAdjective
Rootdānta (कृदन्त, √dam/दम्)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; भूतकृदन्त
adhyātma-śīlināby one devoted to spiritual discipline
adhyātma-śīlinā:
Karta (कर्ता/agent-instrumental)
TypeAdjective
Rootadhyātma (प्रातिपदिक) + śīlin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अध्यात्मस्य शीलं यस्य)
Speaker
Vyāsa to brāhmaṇas