Brahma Purana — Sāṃkhya–Yoga on the Great Self: Sense-Control, Inner Vision, and Liberation, Shloka 36
Devanagari script
व्यास उवाच भवतां पृच्छतां विप्रा यथावद् इह तत्त्वतः सांख्यं ज्ञानेन संयुक्तं यद् एतत् कीर्तितं मया //
Translation
अस्याध्यायस्य षट्त्रिंशत्तमोऽयं श्लोकः श्रवणेन पुण्यदः।
Word by Word
vyāsaḥVyāsa
vyāsaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvyāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
bhavatāmof you (honored)
bhavatām:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootbhavat (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; आदरार्थ-प्रयोग (honorific ‘of you’)
pṛcchatāmof (you) asking
pṛcchatām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Root√prach (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (present participle), षष्ठी, बहुवचन; ‘of those who ask’
viprāḥO Brahmins
viprāḥ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; संबोधनार्थे (addressed)
yathāvatproperly, duly
yathāvat:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootyathāvat (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
ihahere
iha:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
tattvataḥin truth, truly
tattvataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottattvatas (अव्यय)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (ablatival adverb)
sāṃkhyamSāṃkhya (doctrine)
sāṃkhyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsāṃkhya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
jñānenawith knowledge
jñānena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootjñāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
saṃyuktamjoined, combined
saṃyuktam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsaṃyukta (कृदन्त, √yuj/युज्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; भूतकृदन्त (past participle)
yatwhich
yat:
Sambandha (सम्बन्ध/relative)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम
etatthis
etat:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
kīrtitamhas been described
kīrtitam:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootkīrtita (कृदन्त, √kīrt/कीर्त्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle)
mayāby me
mayā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया, एकवचन
Speaker
Vyāsa addressing the brāhmaṇas (viprāḥ) who question him