Brahma Purana — Khaḍga Tīrtha: The Knowledge-Sword that Cuts Anger, Craving, and Doubt, Shloka 19
Devanagari script
ततः प्रभृति तत् तीर्थं खड्गतीर्थम् इति स्मृतम् ज्ञानतीर्थं च कवषं पैलूषं सर्वकामदम् //
Translation
एकोनविंशः श्लोकः—अत्र मूलपाठो न प्रदत्तः; अतः यथार्थानुवादः कर्तुं न शक्यते।
Word by Word
tataḥthereafter
tataḥ:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण: ‘thereafter’
prabhṛtifrom then on
prabhṛti:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootprabhṛti (अव्यय)
Formअव्यय (postposition/adverb): ‘from (that time) onward’
tatthat
tat:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (tīrtham)
tīrthamholy ford/pilgrimage place
tīrtham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
khaḍga-tīrtham(called) Khaḍga-tīrtha
khaḍga-tīrtham:
Pratipādya-nāma (नामनिर्देश)
TypeNoun
Rootkhaḍga (प्रातिपदिक) + tīrtha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘sword-tīrtha’), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
itithus / as
iti:
Vākyopasaṃhāra/Quotative (इति)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय, इति-शब्दः (quotative/marker of designation)
smṛtamis remembered/known
smṛtam:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsmṛ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोग: ‘is remembered/called’
jñāna-tīrthamJñāna-tīrtha
jñāna-tīrtham:
Pratipādya-nāma (नामनिर्देश)
TypeNoun
Rootjñāna (प्रातिपदिक) + tīrtha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
kavaṣamKavaṣa (name)
kavaṣam:
Pratipādya-nāma (नामनिर्देश)
TypeNoun
Rootkavaṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (स्थलनाम)
pailūṣamPailūṣa (name)
pailūṣam:
Pratipādya-nāma (नामनिर्देश)
TypeNoun
Rootpailūṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (स्थलनाम)
sarva-kāmadamgranting all desires
sarva-kāmadam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + kāmada (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘giver of all desires’), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (tīrtham)
Speaker
Brahmā continuing narration