Brahma Purana — Khaḍga Tīrtha: The Knowledge-Sword that Cuts Anger, Craving, and Doubt, Shloka 16
Devanagari script
छित्त्वैनं ज्ञानखड्गेन शिवैकत्वम् अवाप्नुयात् संशयः परमो नाशो धर्मार्थानां विनाशकृत् //
Translation
षोडशः श्लोकः—अत्र मूलपाठो न प्रदत्तः; अतः यथार्थानुवादः कर्तुं न शक्यते।
Word by Word
chittvāhaving cut
chittvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootchid (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), धातु: छिद्; अर्थ: ‘having cut’
enamthis (him/it)
enam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; सर्वनाम
jñāna-khaḍgenawith the sword of knowledge
jñāna-khaḍgena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootjñāna (प्रातिपदिक) + khaḍga (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी/उपपद-भाव: ‘knowledge-sword’), पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
śiva-ekatvamoneness with Śiva
śiva-ekatvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśiva (प्रातिपदिक) + ekatva (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘oneness with Śiva’), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
avāpnuyātmay attain
avāpnuyāt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootava-āp (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातु: आप् (लभ्/प्राप्) उपसर्ग: अव
saṃśayaḥdoubt
saṃśayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsaṃśaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
paramaḥsupreme/utter
paramaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying saṃśayaḥ)
nāśaḥdestruction
nāśaḥ:
Pradhāna-nāmapada (प्रधान नामपद)
TypeNoun
Rootnāśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (सम्बन्ध: ‘is’)
dharma-arthānāmof dharma and artha
dharma-arthānām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (‘dharma and artha’), पुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन
vināśa-kṛtcausing ruin
vināśa-kṛt:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvināśa (प्रातिपदिक) + kṛt (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘maker of destruction’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (saṃśayaḥ)
Speaker
Doctrinal instruction in the narrative flow (explicit speaker marker appears in v.18 as Brahmā)