Brahma Purana — Daksha’s Sacrifice, Sati’s Self-Immolation, and Uma’s Tapas, Shloka 92
Devanagari script
या तु तासां कुमारीणां तृतीया ह्य् एकपाटला पुत्रं सा तम् अलर्कस्य जैगीषव्यम् उपस्थिता //
Translation
अष्टत्रिंशोऽध्यायः—श्लोकः ९२। एषा परम्परा श्रद्धया पठनीया।
Word by Word
याshe who
या:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम (relative pronoun)
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्योन्यविभागार्थक-अव्यय (particle)
तासाम्of them
तासाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; सर्वनाम
कुमारिणाम्of the maidens
कुमारिणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootकुमारिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
तृतीयाthe third
तृतीया:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootतृतीय (प्रातिपदिक; ordinal)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्रमवाचक (ordinal)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle: indeed/for)
एक-पाटलाEkapāṭalā
एक-पाटला:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएक (प्रातिपदिक) + पाटला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (एकैव पाटला/नाम)
पुत्रम्a son
पुत्रम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
साshe
सा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
तम्him
तम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
अलर्कस्यof Alarka
अलर्कस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootअलर्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
जैगीषव्यम्Jaigīṣavya
जैगीषव्यम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootजैगीषव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘पुत्रम्/तम्’ इत्यस्य समानाधिकरणम् (apposition)
उपस्थिताhaving approached / presented (him)
उपस्थिता:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootउप-स्था (धातु)
Formकृदन्त (क्त/PPP), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन, स्त्रीलिङ्ग; अर्थः ‘उपगता/आगता’
Speaker
Narrator/teacher continues identifying the maidens and their associated offspring/relations.