Brahma Purana — Daksha’s Sacrifice, Sati’s Self-Immolation, and Uma’s Tapas, Shloka 37
Devanagari script
सर्वेषां चैव लोकानाम् आदिर् भूर्लोक उच्यते तम् अहं धारयाम्य् एकः स्वेच्छया न तवाज्ञया //
Translation
पञ्चत्रिंशदध्याये सप्तत्रिंशत्तमोऽयं श्लोकः; केवलं संख्या प्रदत्ता, मूलवाक्यानि अपेक्षितानि।
Word by Word
sarveṣāmof all
sarveṣām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; ‘of all’
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
evaindeed
eva:
Niyama (नियम)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय (emphasis/restriction)
lokānāmof the worlds
lokānām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
ādiḥorigin/first
ādiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootādi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
bhūḥearth
bhūḥ:
Karta (कर्ता) (apposition)
TypeNoun
Rootbhū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
lokaḥworld
lokaḥ:
Karta (कर्ता) (with ucyate)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
ucyateis called
ucyate:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलट् (present), कर्मणि (passive); प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
tamthat (it)
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा (1st), एकवचन
dhārayāmisupport/hold
dhārayāmi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√dhṛ (धातु)
Formलट् (present), परस्मैपद; उत्तमपुरुष (1st), एकवचन
ekaḥalone
ekaḥ:
Karta (कर्ता) (qualifier)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (to aham)
sva-icchayāby my own will
sva-icchayā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + icchā (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारय/षष्ठीभावः): स्वा इच्छा; स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण—‘by (my) own will’
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय (negation)
tavayour
tava:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (6th), एकवचन
ājñayāby command
ājñayā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootājñā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
Speaker
Likely Rudra/Śiva speaking in a confrontational context (asserting autonomy), addressed to Dakṣa (or an opposing authority figure).