Brahma Purana — Akshara and Kshara: Vasiṣṭha’s Teaching to Karāla Janaka on Cosmogenesis and Liberation, Shloka 3
Devanagari script
त्वं हि ज्ञानविदां श्रेष्ठः प्रोच्यसे वेदपारगैः ऋषिभिश् च महाभागैर् यतिभिश् च महात्मभिः //
Translation
व्यास उवाच । श्रूयतां द्विजशार्दूला धर्मः कश्चित्सनातनः । यं ज्ञात्वा पुरुषः श्रेष्ठां गतिं प्राप्नोति शाश्वतीम् ॥
Word by Word
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottvad (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन, सर्वनाम
hiindeed/for
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis/for)
jñānavidāmof the knowers of knowledge
jñānavidām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootjñānavid (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural)
śreṣṭhaḥthe best
śreṣṭhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśreṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
procyaseyou are proclaimed
procyase:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra+vac (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि/भावे अर्थः ‘you are called/declared’
vedapāragaiḥby those who have mastered the Vedas
vedapāragaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootveda (प्रातिपदिक) + pāra-ga (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (‘gone to the far shore of the Vedas’), पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
ṛṣibhiḥby sages
ṛṣibhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
mahābhāgaiḥby the greatly fortunate
mahābhāgaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + bhāga (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (‘greatly fortunate’), पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
yatibhiḥby ascetics
yatibhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootyati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
mahātmabhiḥby great souls
mahātmabhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + ātman (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (‘great-souled’), पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
Speaker
Sages addressing Vyāsa (implied)