Previous Verse

Srimad Bhagavatam — Shashtha Skandha, Shloka 28

Puṁsavana / Viṣṇu-vrata: Worship of Lakṣmī-Nārāyaṇa for Auspicious Progeny and Fortune

कन्या च विन्देत समग्रलक्षणं पतिं त्ववीरा हतकिल्बिषां गतिम् । मृतप्रजा जीवसुता धनेश्वरी सुदुर्भगा सुभगा रूपमग्र्यम् ॥ २६ ॥ विन्देद्विरूपा विरुजा विमुच्यते य आमयावीन्द्रियकल्यदेहम् । एतत्पठन्नभ्युदये च कर्म- ण्यनन्ततृप्ति: पितृदेवतानाम् ॥ २७ ॥ तुष्टा: प्रयच्छन्ति समस्तकामान् होमावसाने हुतभुक् श्रीहरिश्च । राजन् महन्मरुतां जन्म पुण्यं दितेर्व्रतं चाभिहितं महत्ते ॥ २८ ॥ नैवोद्विजे पर दुरत्ययवैतरण्या- स्त्वद्वीर्यगायनमहामृतमग्नचित्त: । शोचे ततो विमुखचेतस इन्द्रियार्थ- मायासुखाय भरमुद्वहतो विमूढान् ॥ ४३ ॥

kanyā ca vindeta samagra-lakṣaṇaṁ patiṁ tv avīrā hata-kilbiṣāṁ gatim mṛta-prajā jīva-sutā dhaneśvarī sudurbhagā subhagā rūpam agryam

अस्य व्रतस्य अनुष्ठानेन कन्या समग्रलक्षणं पतिं विन्देत; अवीरा स्त्री हतकिल्बिषा सती सद्गतिं प्राप्नुयात्। मृतप्रजा दीर्घायुषं जीवसुतं लभेत, धनेश्वरी स्यात; दुर्भगा सुभगा, विरूपा रूपमग्र्यं प्राप्नुयात्। रोगी नरः रोगात् प्रमुच्येत, इन्द्रियकल्यदेहं लभेत। श्राद्धादौ पितृदेवताभ्यः होमकाले एतत् पठन् तान् तर्पयति; ते तुष्टा: समस्तकामान् प्रयच्छन्ति। होमावसाने श्रीहरिः सह श्रीलक्ष्म्या परमं प्रसीदति। राजन्, दितेर्व्रतं मरुतां पुण्यजन्महेतुः सम्यग् तेऽभिहितम्।

कन्याa maiden/daughter
कन्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
विन्देतmay obtain/find
विन्देत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootविद्/विन्द् (धातु)
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
समग्रलक्षणम्having complete auspicious marks
समग्रलक्षणम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसमग्र + लक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
पतिम्husband
पतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषबोधक-निपात
अवीराwithout a heroic husband/without a man
अवीरा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ + वीर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
हतकिल्बिषाम्of those whose sins are destroyed
हतकिल्बिषाम्:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootहत (√हन् धातु, कृदन्त) + किल्बिष (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, बहुवचन; ‘हत-किल्बिष’
गतिम्destination/attainment
गतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
मृतप्रजाwhose children have died
मृतप्रजा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमृत + प्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
जीवसुताhaving living children
जीवसुता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootजीव + सुत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
धनेश्वरीwealthy
धनेश्वरी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootधन + ईश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
सुदुर्भगाvery unfortunate
सुदुर्भगा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसु + दुर्भगा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
सुभगाfortunate
सुभगा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसु + भगा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
रूपम्beauty
रूपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अग्र्यम्excellent
अग्र्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअग्र्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

Thus end the Bhaktivedanta purports of the Sixth Canto, Nineteenth Chapter, of the Śrīmad-Bhāgavatam, entitled “Performing the Puṁsavana Ritualistic Ceremony.”