Srimad Bhagavatam — Dvadasha Skandha, Shloka 11
Mārkaṇḍeya Ṛṣi Meets Lord Śiva: Devotee as Living Tīrtha and the Lord’s Māyā
Devanagari script
आत्मन्यपि शिवं प्राप्तं तडित्पिङ्गजटाधरम् । त्र्यक्षं दशभुजं प्रांशुमुद्यन्तमिव भास्करम् ॥ ११ ॥ व्याघ्रचर्माम्बरं शूलधनुरिष्वसिचर्मभि: । अक्षमालाडमरुककपालं परशुं सह ॥ १२ ॥ बिभ्राणं सहसा भातं विचक्ष्य हृदि विस्मित: । किमिदं कुत एवेति समाधेर्विरतो मुनि: ॥ १३ ॥
Transliteration
ātmany api śivaṁ prāptaṁ taḍit-piṅga-jaṭā-dharam try-akṣaṁ daśa-bhujaṁ prāṁśum udyantam iva bhāskaram
Translation
श्रीमार्कण्डेयः स्वहृदि सहसा शिवं ददर्श—तडित्पिङ्गजटाधरं त्र्यक्षं दशभुजं प्रांशुं उद्यन्तमिव भास्करम्। व्याघ्रचर्माम्बरं शूलधनुरिष्वसिचर्मभिरक्षमालाडमरुककपालपरशुभिश्च विभ्राणं; तं दृष्ट्वा विस्मितो मुनिः समाधेर्विरतः ‘किमिदं कुत एवेति’ चिन्तयामास।
Synonyms
ātmaniin himself
ātmani:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/locative), एकवचन
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; अपि-कारक (also/even)
śivamŚiva
śivam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśiva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन
prāptamattained/encountered
prāptam:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootpra+āp (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन; śivam with agrees; ‘obtained/attained/encountered’
taḍit-piṅga-jaṭā-dharamhaving lightning-tawny matted hair
taḍit-piṅga-jaṭā-dharam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottaḍit (प्रातिपदिक) + piṅga (प्रातिपदिक) + jaṭā (प्रातिपदिक) + dhara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन; बहुव्रीहि (yasya jaṭāḥ taḍit-piṅgāḥ = whose matted locks are lightning-tawny)
tri-akṣamthree-eyed
tri-akṣam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottri (प्रातिपदिक) + akṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन; द्विगु (three-eyed)
daśa-bhujamten-armed
daśa-bhujam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdaśa (प्रातिपदिक) + bhuja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन; द्विगु (ten-armed)
prāṁśumtall/lofty
prāṁśum:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootprāṁśu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन; विशेषण
udyantamrising
udyantam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeVerb
Rootud+ i (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (present participle); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन; विशेषण
ivalike
iva:
Upamā (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक (like/as)
bhāskaramthe sun
bhāskaram:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootbhāskara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन; उपमान (object of comparison)