
Rishi: Atharvanic tradition (often anonymous/collective for such domestic expiations)
Devata: Dyāvā-Pṛthivī (Heaven and Earth)
Chandas: Triṣṭubh-like cadence (RV-style praise structure; AV often preserves mixed metrical features here)
अयं सूक्तः द्यावापृथिव्यौ प्रति निवेद्य-प्रमोचन-मन्त्रः। तयोः समीपे अंहसः—पापमलस्य, संकोचस्य, दाहदुःखस्य च—शिथिलीकरणं निरसनं च याचते। विश्वस्य मातरौ तौ अपरिमिते, प्राणधारिण्यौ, धनस्य स्थैर्यस्य च आधारभूते इति स्तौति, तथा च तौ नः शरणं सुरक्षितं भवताम् इति प्रार्थयते। पुनःपुनरुक्तं वाक्यं “ते नो मुञ्चतं अंहसः” इति अपोत्पात-सीलवत्, ऋतं वैयक्तिक-शुद्ध्यै प्रवर्तयन्, दोषात् व्याधेः मनुष्यकृत-हिंसातश्च मोचनं साधयति।
Mantra 1
पाप-मोचनम्। म॒न्वे वां॑ द्यावापृथिवी सुभोजसौ॒ सचे॑तसौ॒ ये अप्र॑थेथा॒ममि॑ता॒ योज॑नानि । प्र॒ति॒ष्ठे ह्यभ॑वतं॒ वसू॑नां॒ ते नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
पापमोचनम्। मन्वे वां द्यावापृथिवी सुभोजसौ सचेतसौ ये अप्रथेथाममिता योजनानि । प्रतिष्ठे ह्यभवतं वसूनां ते नो मुञ्चतमंहसः ॥
Mantra 2
प्र॒ति॒ष्ठे ह्यभ॑वत॒ वसू॑नां॒ प्रवृ॑द्धे देवी सुभगे उरूची । द्यावा॑पृथिवी॒ भव॑तं मे स्यो॒ने ते नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
प्रतिष्ठे ह्यभवत वसूनां प्रवृद्धे देवी सुभगे उरूची । द्यावापृथिवी भवतं मे स्योने ते नो मुञ्चतमंहसः ॥
Mantra 3
अ॒स॒न्ता॒पे सु॒तप॑सौ हुवे॒ऽहमु॒र्वी ग॑म्भी॒रे क॒विभि॑र्नम॒स्येऽ। द्यावा॑पृथिवी॒ भव॑तं मे स्यो॒ने ते नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
असन्तापे सुतपसौ युवां हुवेऽहम्; उर्वीं गम्भीरे कविभिर्नमस्ये। द्यावापृथिवी भवतं मे स्योने; ते नो मुञ्चतमंहसः॥
Mantra 4
ये अ॒मृतं॑ बिभृ॒थो ये ह॒वींषि॒ ये स्रो॒त्या बि॑भृ॒थो ये म॑नु॒ष्याऽन्। द्यावा॑पृथिवी॒ भव॑तं मे स्यो॒ने ते नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
ये अमृतं बिभृथो ये हवींषि, ये स्रोत्या बिभृथो ये मनुष्याऽन्। द्यावापृथिवी भवतं मे स्योने; ते नो मुञ्चतमंहसः॥
Mantra 5
ये उ॒स्रिया॒ बिभृ॒थो ये वन॒स्पती॒न् ययो॑र्वां॒ विश्वा॒ भुव॑नान्य॒न्तः । द्यावा॑पृथिवी॒ भव॑तं मे स्यो॒ने ते नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
ये उस्रिया बिभृथो ये वनस्पतीन्, ययोर्वां विश्वा भुवनान्यन्तः। द्यावापृथिवी भवतं मे स्योने; ते नो मुञ्चतमंहसः॥
Mantra 6
ये की॒लाले॑न त॒र्पय॑थो॒ ये घृ॒तेन॒ याभ्या॑मृ॒ते न किं च॒न श॑क्नु॒वन्ति । द्यावा॑पृथिवी॒ भव॑तं मे स्यो॒ने ते नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
ये कीलालेन तर्पयथो ये घृतेन याभ्यामृते न किं चन शक्नुवन्ति। द्यावापृथिवी भवतं मे स्योने ते नो मुञ्चतमंहसः॥
Mantra 7
यन्मे॒दम॑भि॒शोच॑ति॒ येन॑येन वा कृ॒तं पौरु॑षेया॒न्न दैवा॑त्। स्तौमि॒ द्यावा॑पृथि॒वी ना॑थि॒तो जो॑हवीमि॒ ते नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
यन्मेऽदमभिशोचति येन येन वा कृतं पौरुषेयात् न दैवात्। द्यावापृथिवी स्तौमि; नाथितो जोहवीमि; ते नो मुञ्चतम् अंहसः।
Aṃhas is a constricting trouble—often ‘sin’ or moral taint, but also the felt anguish, bondage, or oppressive distress that follows wrongdoing or misfortune.
Dyāvā-Pṛthivī are portrayed as the universal supports of life—space, waters, sacrifice, and humanity—so their stability and order can ‘unbind’ what is stuck or harmful in a person’s condition.
It covers both: the closing verse explicitly mentions affliction ‘wrought by man’ (pāuruṣeya), so it can be used for suspected hostility or imposed harm as well as expiation.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.