Sukta 3
Rishi: Atharvanic/Angiras-type attribution (protective household tradition; specific r̥ṣi not explicit in the provided excerpt).
Devata: Apotropaic ‘Path’/Banishment; implicitly Indraic protection against thieves and predators.
Chandas: Anuṣṭubh (predominant in AV protective charms)
अयं सूक्तः गृह्यः अपोत्प्रायः (रक्षोघ्नः) मन्त्रः, येन व्याघ्रादयः, स्तेनाः, पाशाः, दुष्टचित्ताः च जनाः ‘परतरं पन्थानम्’ अध्वानं प्रति नीयन्ते, ग्रामात् निवेशनात् च दूरं प्रेष्यन्ते। अत्र देशान्तर-निर्वासनं—भयस्य बहिर्गमनं प्रतिकूलमार्गेण—इन्द्रस्य दण्डन्यायबलं च (वज्रेण निघ्नन्) समन्वितम्। अथर्वणीयं बन्धनमोचन-तन्त्रं अपि दृश्यते, यत् इच्छया बध्नाति, इच्छया च मोचयति।
Mantras
Mantra 1
शत्रुनाशनम् उदि॒तस्त्रयो॑ अक्रमन् व्या॒घ्रः पुरु॑षो॒ वृकः॑ । हिरु॒ग्घि यन्ति॒ सिन्ध॑वो॒ हिरु॑ग् दे॒वो वन॒स्पति॒र्हिरु॑ङ्नमन्तु॒ शत्र॑वः
शत्रुनाशनम् उदितस्त्रयो अक्रमन्—व्याघ्रः पुरुषो वृकः। ‘हिरुग्’ इति यन्ति सिन्धवः; ‘हिरुग्’ देवो वनस्पतिः; ‘हिरुग्’ नमन्तु शत्रवः।
Mantra 2
परे॑णैतु प॒था वृकः॑ पर॒मेणो॒त तस्क॑रः । परे॑ण द॒त्वती॒ रज्जुः॒ परे॑णाघा॒युर॑र्षतु
परेण पथा वृक एतु; परमेणोऽपि तस्करः। परेण दत्वती रज्जुः प्रव्रजतु; परेणाघायुर् अर्षतु।
Mantra 3
अ॒क्ष्यौऽच ते॒ मुखं॑ च ते व्याघ्र जम्भयामसि । आत् सर्वा॑न् विंश॒तिं न॒खान्
अक्ष्यौ च ते मुखं च ते, व्याघ्र, जम्भयामसि; आत् सर्वान् विंशतिं नखान्।
Mantra 4
व्या॒घ्रं द॒त्वतां॑ व॒यं प्र॑थ॒मं ज॑म्भयामसि । आदु॑ ष्टे॒नमथो॒ अहिं॑ यातु॒धान॒मथो॒ वृक॑म्
व्याघ्रं दत्वतां वयं प्रथमं जम्भयामसि; आदु स्तेनम् अथो अहिं यातुधानम् अथो वृकम्।
Mantra 5
यो अ॒द्य स्ते॒न आय॑ति॒ स संपि॑ष्टो॒ अपा॑यति । प॒थाम॑पध्वं॒सेनै॒त्विन्द्रो॒ वज्रे॑ण हन्तु॒ तम्
योऽद्य स्तेन आयाति स सम्पिष्टोऽपायातु। पथाम् अपध्वंसेनैत्व्; इन्द्रो वज्रेण तं हन्तु।
Mantra 6
मू॒र्णा मृ॒गस्य॒ दन्ता॒ अपि॑शीर्णा उ पृ॒ष्टयः॑ । नि॒म्रुक्ते॑ गो॒धा भ॑वतु नी॒चाय॑च्छश॒युर्मृ॒गः
मृगस्य दन्ता मूर्णाः स्युः, पृष्ठयश्चापिशीर्णाः। निम्रुक्ते नीचदेशे गोधा एव भवतु; मृगः नीचायच्छः शयुर्भवतु।
Mantra 7
यत् सं॒यमो॒ न वि य॑मो॒ वि य॑मो॒ यन्न सं॒यमः॑ । इ॒न्द्र॒जाः सो॑म॒जा आ॑थर्व॒णम॑सि व्याघ्र॒जम्भ॑नम्
यत् संयमो न वि यमो वि यमो यन्न संयमः। इन्द्रजाः सोमजा आथर्वणमसि व्याघ्रजम्भनम्॥
Frequently Asked Questions
To protect a household by ritually diverting threats—thieves, predators, snares, and hostile intent—away from the home and onto a remote, adverse route.
The “farther path” is a ritual-spatial command: danger is not just resisted but relocated outward, so it cannot enter the protected boundary.
Both: the speech-act of banishment is primary, and Indra is invoked as the enforcer—if a thief persists, Indra’s vajra is called to punish and stop him.
Ask anything about Sukta 3 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.