Sukta 18
Rishi: Traditionally associated with Vrātya-speculation in AV 15 (exact r̥ṣi assignment varies by anukramaṇī tradition).
Devata: Vrātya (personified liminal sacral power).
Chandas: Mixed/irregular (AV 15 often exhibits non-RV metrical behavior; this line is formulaic rather than strictly metrical).
अथर्ववेदे १५.१८ सूक्तं व्रात्यविषये कल्पनात्मकं, यत्र सीमास्थितं व्रात्यं विश्वरचनासु निरूप्यते—सूर्यचन्द्रमसौ तस्य नेत्रे, अहोरात्रे नासिके, संवत्सरः शिरः इति। एवं तस्य द्विधाभावयुक्ता शक्तिः बोध्या, नियन्त्र्या, रक्षिणी च भवति। कालप्रकाशयोः सुव्यवस्थितचक्रैः व्रात्यस्य तादात्म्यं कृत्वा, यत् सामाजिक-याज्ञिकदृष्ट्या ‘बहिः’ इव, तत् प्रभुत्वस्य स्थैर्यस्य च स्रोतः क्रियते। अन्त्यसूत्रे अहोरात्रपर्यायेन दिशाकालपरिवर्तनेन व्रात्यः व्यवस्थाप्यते, येन वैरभावो न, किन्तु नमस्कारः प्रतिष्ठाप्यते।
Mantras
Mantra 1
अध्यात्म-प्रकरणम्। तस्य॒ व्रात्य॑स्य
अध्यात्म-प्रकरणम्। तस्य व्रात्यस्य—
Mantra 2
यद॑स्य॒ दक्षि॑ण॒मक्ष्य॒सौ स आ॑दि॒त्यो यद॑स्य स॒व्यमक्ष्य॒सौ स च॒न्द्रमाः॑
यदस्य दक्षिणमक्षि—असौ स आदित्यः; यदस्य सव्यमक्षि—असौ स चन्द्रमाः।
Mantra 3
योऽस्य॒ दक्षि॑णः॒ कर्णो॒ऽयं सो अ॒ग्निर्योऽस्य स॒व्यः कर्णो॒ऽयं स पव॑मानः
योऽस्य दक्षिणः कर्णः—अयं सोऽग्निः; योऽस्य सव्यः कर्णः—अयं स पवमानः।
Mantra 4
अ॒हो॒रा॒त्रे नासि॑के॒ दिति॒श्चादि॑तिश्च शीर्षकपा॒ले सं॑वत्स॒रः शिरः॑
अहोरात्रे नासिके; दितिश्चादितिश्च तत्र; शीर्षकपाले संवत्सरः शिरः।
Mantra 5
अह्ना॑ प्र॒त्यङ् व्रात्यो॒ रात्र्या॒ प्राङ् नमो॒ व्रात्या॑य
अह्ना प्रत्यङ् व्रात्यः, रात्र्या प्राङ्। नमो व्रात्याय।
Frequently Asked Questions
Here the Vrātya is a personified liminal force—socially “outside” yet ritually powerful—recast as a cosmic person whose body is made of sun, moon, day-night, and the year.
The identifications (bandhus) stabilize and ‘domesticate’ dangerous power: by naming the Vrātya as structured time and light, the hymn turns unpredictability into protective order.
It functions mainly through recitation and reverence—especially at thresholds or liminal times (dusk/dawn)—ending with homage (“namo vrātyāya”) to avert hostility and gain protection.
Ask anything about Sukta 18 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.