Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 32

Sukta 1

उद्यंस्त्वं देव सूर्य सपत्नानव मे जहि । अवैनानश्मना जहि ते यन्त्वधमं तमः

údyans tváṃ déva súrya sa-patná̄n áva me jahi | ávai ná̄n áśmanā jahi té yantu adhámaṃ támaḥ ||

Rising, O god Sun, smite down my rivals; smite them away—smite them with a stone. Let those men depart into the nethermost darkness.

उद्यंस्त्वं देव सूर्य मम सपत्नान् जहि; अवैनान् अश्मना जहि। ते जनाः अधमं तमः यान्तु।

उद्यन्rising (as you rise)
उद्यन्:
Kartā (विशेषणरूपेण ‘त्वम्’ का)
TypeAdjective/Participle
Rootउद्-यम् (धातु √यम् ‘उपरि गच्छति/उद्गच्छति’) → कृत्-प्रत्ययान्त ‘उद्यन्’
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवO god
देव:
(सम्बोधन) —
TypeNoun (vocative)
Rootदेव (प्रातिपदिक)
सूर्यO Sun
सूर्य:
(सम्बोधन) —
TypeNoun (vocative)
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
सपत्नान्rivals, adversaries
सपत्नान्:
Karma
TypeNoun
Rootसपत्न (प्रातिपदिक)
अवdown, away
अव:
— (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/अव्यय)
मेfrom me / my
मे:
Apādāna (अव- के साथ ‘मुझसे/मेरे से दूर’) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जहिstrike, slay, smite
जहि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√हन् (हन् हिंसागत्योः)
अवैनान्these (ones), them (down/away)
अवैनान्:
Karma
TypePronoun (object)
Rootअव + एन (सर्वनाम-प्रातिपदिक ‘एतद्/एना’ का वैदिक रूप) → ‘अवैनान्’
अश्मनाwith a stone
अश्मना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअश्मन् (प्रातिपदिक)
जहिsmite
जहि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√हन्
तेfor you / your
ते:
Sampradāna/सम्बन्ध (आशीर्वाद/आज्ञा में ‘ते’ = ‘तेरे लिए/तेरा’)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यन्तुlet them go
यन्तु:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√या (या गतौ)
अधमम्lowest, most vile
अधमम्:
Karma/गन्तव्यविशेषण
TypeAdjective
Rootअधम (प्रातिपदिक)
तमःdarkness
तमः:
Karma (गन्तव्यं—‘तमः’ प्रति)
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)

Rishi: Traditionally connected with Sūrya/Rohiṇī cycle in AV 13.1 (seer attribution varies by anukramaṇī tradition)

Devata: Sūrya (Sun), as rival-slayer and banisher

Chandas: Anuṣṭubh (predominant in this section)

{"primary_rasa":"raudra","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"Rising force → aggressive expulsion → victorious closure.","listener_experience":"Surge of agency and protection; confrontational energy.","intensity":7}