Sutra 40
Devanagari script
तेषां ज्यायसैकेन द्वाभ्यां समाभ्यां वा सम्भूय यातव्यमिति द्वाभ्यां समाभ्यां श्रेयः ॥ कZ_०७.५.४० ॥
Transliteration
teṣāṃ jyāyasā ekena dvābhyāṃ samābhyāṃ vā sambhūya yātavyam iti dvābhyāṃ samābhyāṃ śreyaḥ
Translation
तेषां ज्यायसैकेन द्वाभ्यां समाभ्यां वा सम्भूय यातव्यम्; द्वाभ्यां समाभ्यां श्रेयः।
Word by Word
तेषाम्of them; among them
तेषाम्:
TypePronoun
Rootतद्
Formषष्ठी-बहुवचनम् (Gen. pl.), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-प्रयोगः सन्दर्भानुसारम्
ज्यायसाby/with the stronger (one)
ज्यायसा:
TypeAdjective (comparative)
Rootज्यायस्
Formतृतीया-एकवचनम् (Instr. sg.), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-प्रयोगः; ‘श्रेष्ठतर’
एकेनwith one
एकेन:
TypeNumeral/Adjective
Rootएक
Formतृतीया-एकवचनम् (Instr. sg.), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-प्रयोगः
द्वाभ्याम्with two
द्वाभ्याम्:
TypeNumeral
Rootद्वि
Formतृतीया- द्विवचनम् (Instr. du.)
समाभ्याम्with two equals (of equal strength)
समाभ्याम्:
TypeAdjective
Rootसम
Formतृतीया- द्विवचनम् (Instr. du.), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-प्रयोगः; ‘समबल’
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
सम्भूयhaving joined together; in combination
सम्भूय:
TypeGerund (Absolutive)
Rootसम् + भू
Formक्त्वान्त-अव्ययम्; ‘सम्’ उपसर्गः
यातव्यम्should be proceeded/acted (one should go/act)
यातव्यम्:
TypeVerbal derivative (Gerundive)
Rootया
Formतव्यत्-प्रत्ययान्तम्; नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्; कर्मणि-भावे ‘कर्तव्यता’ (ought to be done)
इतिthus; so (it is said)
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formइत्यादि-वचन-समाप्त्यर्थक-अव्ययम्
द्वाभ्याम्with two
द्वाभ्याम्:
TypeNumeral
Rootद्वि
Formतृतीया- द्विवचनम् (Instr. du.)
समाभ्याम्with two equals
समाभ्याम्:
TypeAdjective
Rootसम
Formतृतीया- द्विवचनम् (Instr. du.), ‘समबल’
श्रेयःis better; preferable
श्रेयः:
TypeNoun (comparative/abstract)
Rootश्रेयस्
Formप्रथमा-एकवचनम् (Nom. sg.), नपुंसकलिङ्गम्; ‘उत्तमम्/हितकरम्’
Entities Mentioned
S
stronger allyT
two equal alliesFAQs
Two equals reduce the risk of subordination to a dominant partner and create mutual checking, improving bargaining power and coalition stability.