Adhyaya 271

Verse 1

इत्याग्नेये महापुराणे वेदशाखादिकीर्तिनं नाम सप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथैकसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः दानादिमाहत्म्यं पुष्कर उवाच ब्रह्मणाभिहितं पूर्वं यावन्मात्रं मरीचये लक्षार्धाद्धन्तु तद्ब्राह्मं लिखित्वा सम्प्रदापयेत्

इत्याग्नेये महापुराणे वेदशाखादिकीर्तनं नाम सप्तत्यधिकद्विशततमोऽध्यायः समाप्तः। अथैकसप्तत्यधिकद्विशततमोऽध्यायः—दानादिमाहात्म्यम्। पुष्कर उवाच—ब्रह्मणाभिहितं पूर्वं यावन्मात्रं मरीचये, लक्षार्धं तद्ब्राह्मं दत्त्वा लिखित्वा सम्प्रदापयेत्।

Verse 2

वैशाख्याम्पौर्णमास्याञ्च स्वर्गार्थी जलधेनुमत् पाद्मं द्वादशसाहस्रं द्यैष्ठे दद्याच्च धेनुमत्

वैशाख्यां पौर्णमास्यां च स्वर्गार्थी जलधेनुं दद्यात्। ज्यैष्ठे पाद्मं द्वादशसाहस्रं धेनुं च दद्यादिति।

Verse 3

वराहकल्पवृत्तान्तमधिकृत्य पराशरः त्रयोविंशतिसाहस्रं वैष्णवं प्राह चार्पयेत्

वराहकल्पवृत्तान्तमधिकृत्य पराशरः त्रयोविंशतिसाहस्रं वैष्णवं पुराणं प्राह; तत् च परम्परया चार्पयेत्।

Verse 4

जलधेनुमदाषाढ्यां विष्णोः पदमवाप्नुयात् चतुर्दशसहस्राणि वायवीयं हरिप्रियं

जलधेनुं साषाढ्यां दत्त्वा विष्णोः पदमवाप्नुयात्। चतुर्दशसहस्राणि पुण्यानि वायवीयानि हरिप्रियाणि च॥

Verse 5

श्वेतकल्पप्रसङ्गेन धर्मान् वायुरिहाब्रवीत् दद्याल्लिखित्वा तद्विप्रे श्रावण्यां गुडधेनुमत्

श्वेतकल्पप्रसङ्गेन वायुरिह धर्मानब्रवीत्। तान् लिखित्वा विप्राय श्रावण्यां गुडधेनुं दद्यात्॥

Verse 6

यत्राधिकृत्य गायत्रीं कीर्त्यते धर्मविस्तरः वृत्रासुरबधोपेतं तद्भागवतमुच्यते

यत्र गायत्रीमधिकृत्य धर्मविस्तरः कीर्त्यते। वृत्रासुरवधोपेतं तद् भागवतं प्रकीर्तितम्॥

Verse 7

सारस्वतस्त कल्पस्य प्रोष्ठपद्यान्तु तद्ददेत् अष्टादशसहस्राणि हेमसिंहसमन्वितं

सारस्वतकल्पे तु प्रोष्ठपद्यां तद् ददेत्। अष्टादशसहस्राणि हेमसिंहसमन्वितम्॥

Verse 8

यत्राह नारदो धर्मान् वृहत्कल्पाश्रितानिहं पञ्चविंशसहस्राणि नारदीयं तदुच्यते

यत्राह नारदो धर्मान् वृहत्कल्पाश्रितानिह। पञ्चविंशतिसहस्राणि नारदीयं तदुच्यते॥

Verse 9

सधेनुञ्चाश्विने दद्यात्सिद्धिमात्यन्तिकीं लभेत् यत्राधिकृत्य शत्रूनान्धर्माधर्मविचारणा

अश्विभ्यां धेनुं दद्यात्; तेनात्यन्तिकीं सिद्धिं लभेत। तत्र शत्रूनधिकृत्य धर्माधर्मयोर्विचारणा भवति।

Verse 10

कार्त्तिक्यां नवसाहस्रं मार्कण्डेयमथार्पयेत् अग्निना यद्वशिष्ठाय प्रोक्तञ्चाग्नेयमेव तत्

कार्त्तिक्यपुराणे नवसाहस्रं (श्लोकाः) सन्ति; ततः मार्कण्डेयस्य (संख्या) निर्दिशेत। यच्चाग्निना वशिष्ठाय प्रोक्तं तदेवाग्नेयं पुराणम्।

Verse 11

लिखित्वा पुस्तकं दद्यान्मार्गशीर्ष्यां स सर्वदः द्वादशैव सहस्राणि सर्वविद्यावबोधनं

पुस्तकं लिखित्वा मार्गशीर्ष्यां दद्यात्; स दाता सर्वदा (विद्यादान)प्रदः भवति। द्वादशसहस्रं पुण्यं सर्वविद्यावबोधनकरम्।

Verse 12

चतुर्दशसहस्राणि भविष्यं सूर्यसम्भवं भवस्तु मनवे प्राह दद्यात् पौष्यां गुडादिमत्

भविष्यं सूर्यसम्भवं चतुर्दशसहस्रं (श्लोकैः) युक्तम्। भवो मनवे प्राह—पौष्यां गुडादिमद् दद्यात्।

Verse 13

सावर्णिना नारदाय ब्रह्मवैवर्तमीरितं रथान्तरस्य वृत्तान्तमष्टादशसहस्रकं

सावर्णिना नारदाय ब्रह्मवैवर्तं पुराणमीरितम्—रथान्तरस्य वृत्तान्तः; अष्टादशसहस्रं (श्लोकैः) परिमितम्।

Verse 14

माघ्यान्दद्याद्वराहस्य चरितं ब्रह्मलोकभाक् यत्रग्निलिङ्गमध्यस्थो धर्मान्प्राह महेश्वरः

माघमासे वराहचरितं दानं दद्यादिति; तेन ब्रह्मलोकभाग्भवति—यत्राग्निलिङ्गमध्यस्थो महेश्वरो धर्मान् प्राह।

Verse 15

आग्नेयकल्पे तल्लिङ्गमेकादशसहस्रकम् तद्दत्वा शिवमाप्नोति फाल्गुन्यां तिलधेनुमत्

आग्नेयकल्पे तल्लिङ्गमेकादशसहस्रपरिमाणं कृत्वा दानं दद्यात्; तद्दत्वा शिवमाप्नोति, फाल्गुन्यां च तिलधेनुं दद्यात्।

Verse 16

चतुर्दशसहस्राणि वाराहं विष्णुणेरितम् भूमौ वराहचरितं मानवस्य प्रवृत्तितः

चतुर्दशसहस्रसंख्यकं वाराहं विष्णुणा निरितं; भूमौ वराहचरितं मानवप्रवृत्त्या कथितं प्रवर्तते।

Verse 17

सहेमगरुडञ्चैत्र्यां पदमाप्नोति वैष्णवम् सर्वविद्यावधारणमिति ञ चतुरशीतिसाहस्रं स्कान्दं स्कन्देरितं महत्

चैत्र्यां सहेमगरुडं वैष्णवं पदमाप्नोति, सर्वविद्यावधारणं च लभते; इति स्कन्देन निरितं महत् स्कान्दं चतुरशीतिसाहस्रम्।

Verse 18

अधिकृत्य सधर्मांश् च कल्पे तत्पुरुषे ऽर्पयेत् वामनं दशसाहस्रं धौमकल्पे हरेः कथां

अधिकृत्य सधर्मांश्च तस्मिन् कल्पे तत्पुरुषेऽर्पयेत्; वामनं दशसाहस्रं प्रोक्तं, धौमकल्पे तु हरेः कथा (इति)।

Verse 19

दद्यात् शरदि विषुवे धर्मार्थादिनिबोधनम् कूर्मञ्चाष्टसहस्रञ्च कूर्मोक्तञ्च रसातले

शरद्विषुवे धर्मार्थादिनिबोधकं ग्रन्थं दद्यात्; कूर्मं च, अष्टसहस्रं च, तथा कूर्मोक्तं रसातलसम्बद्धं विधिं च दद्यात्।

Verse 20

इन्द्रद्युम्नप्रसङ्गेन दद्यात्तद्धेमकूर्मवत् त्रयोदशसहस्राणि मात्स्यं कल्पादितो ऽब्रवीत्

इन्द्रद्युम्नप्रसङ्गेन तद् दानं हेमकूर्मवत् दद्यात्; मत्स्यपुराणे कल्पादौ प्रोक्तं यत् तस्य फलम् त्रयोदशसहस्राणि इति।

Verse 21

मत्स्यो हि मनवे दद्याद्विषुवे हेममत्स्यवत् गारुडञ्चाष्टसाहस्रं विष्णूक्तन्तार्क्षकल्पके

विषुवे मनवे हेममत्स्यवत् मत्स्यं दद्याद्; तथा विष्णूप्रोक्ते तार्क्षकल्पके गारुडदानस्य फलम् अष्टसाहस्रम् इति कथितम्।

Verse 22

विश्वाण्डाद्गरुडोत्पत्तिं तद्दद्याद्धेमहंसवत् ब्रह्मा ब्रह्माण्डमाहात्म्यमधिकृत्याब्रबीत्तु यत्

विश्वाण्डाद् गरुडोत्पत्तिं कथयेत्, तद् दानं हेमहंसवत् समर्पयन्; ब्रह्मा तु ब्रह्माण्डमाहात्म्यमधिकृत्य एवं प्रोवाच।

Verse 23

तच्च द्वादशसाहस्रं ब्रह्माण्डं तद्द्विजे ऽर्पयेत् भारते पर्वसमाप्तौ वस्त्रगन्धस्रगादिभिः

तच्च द्वादशसाहस्रं ब्रह्माण्डपुराणं तस्मै द्विजाय अर्पयेत्; भारते पर्वसमाप्तौ वस्त्रगन्धस्रगादिभिः तं पूजयेत्।

Verse 24

वाचकं पूजयेदादौ भोजयेत् पायसैर् द्विजान् गोभूग्रामसुवर्णादि दद्यात्पर्वणि पर्वणि

आदौ वाचकं पूजयेत्, पायसैः द्विजान् भोजयेत्। पर्वणि पर्वणि गो-भूमि-ग्राम-सुवर्णादीनि दद्यात्।

Verse 25

समाप्ते भारते विप्रं संहितापुस्तकान्यजेत् शुभे देशे निवेश्याथ क्षौमवस्त्रादिनावृतान्

समाप्ते भारते विप्र, संहितापुस्तकानि शुभे देशे निवेश्य, क्षौमवस्त्रादिभिः आच्छादयेत्।

Verse 26

नरनारयणौ पूज्यौ पुस्तकाः कुसुमादिभिः गो ऽन्नभूहेम दद्वाथ भोजयित्वा क्षमापयेत्

नरनारायणौ पूजयेत्, पुस्तकानि च कुसुमादिभिः अर्चयेत्। ततः गोऽन्न-भू-हेम दत्त्वा, भोजयित्वा, क्षमापयेत्।

Verse 27

महादानानि देयानि रत्नानि विविधानि च मासकौ द्वौ त्रयश् चैव मासे मासे प्रदापयेत्

महादानानि देयानि, विविधानि रत्नानि च। मासे मासे द्वौ त्रयश्चैव माषकौ प्रदापयेत्।

Verse 28

अयनादौ श्राबकस्य दानमादौ विधीयते श्रोतृभिः सकलैः कार्यं श्रावके पूजनं द्विज

अयनादौ श्रावकस्य दानम् आदौ विधीयते। श्रोतृभिः सकलैः कार्यं श्रावके पूजनं, द्विज।

Verse 29

इतिहासपुराणानां पुस्तकानि प्रयच्छति पूजयित्वायुरारोग्यं स्वर्गमोक्षमवाप्नुयात्

इतिहासपुराणग्रन्थान् पूजयित्वा यो ददाति, स आयुरारोग्यं लभते, स्वर्गं मोक्षं चावाप्नोति।