Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

यो वेदसंघैरृषिभिः पुराणैर्वेदोक्तयोगैरपि इज्यमानः । तं देवदेवं शरणं व्रजामि सोमेश्वरं पापविनाशहेतुम्

Transliteration

yo vedasaṃghairṛṣibhiḥ purāṇairvedoktayogairapi ijyamānaḥ | taṃ devadevaṃ śaraṇaṃ vrajāmi someśvaraṃ pāpavināśahetum

Translation

Того, кого почитают сонмы Вед, риши, Пураны и также йогические пути, возвещённые Ведами, — к тому Богу богов я прибегаю как к прибежищу: к Сомешваре, причине уничтожения греха.

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• वेदसंघैः: by groups of Vedas (i.e., Vedic collections)
• वेदसंघैः: Karana/Agent-group (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + संघ (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (वेदानां संघैः); पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन

• ऋषिभिः: by sages
• ऋषिभिः: Karana/Agent (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन

• पुराणैः: by Purāṇas
• पुराणैः: Karana/Agent (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन

• वेदोक्तयोगैः: by yogas prescribed in the Veda
• वेदोक्तयोगैः: Karana (Means/करण)
• Type: Noun
• Root: वेदोक्त (प्रातिपदिक) + योग (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (वेदेन उक्तैः योगैः); पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha/Emphasis particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अप्यर्थ (particle: also/even)

• इज्यमानः: being worshipped
• इज्यमानः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यज् (धातु) + यमान (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले कर्मणि शानच्/यमान-प्रत्ययान्त कृदन्त (present passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; सर्वनाम

• देवदेवम्: God of gods
• देवदेवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (देवानां देवम्); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• शरणम्: refuge
• शरणम्: Gati/Karma (Goal-object/गति-कर्म)
• Type: Noun
• Root: शरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; गत्यर्थे द्वितीया (as goal)

• व्रजामि: I go; I take (refuge)
• व्रजामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: व्रज् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• सोमेश्वरम्: Someśvara
• सोमेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सोमस्य ईश्वरः); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• पापविनाशहेतुम्: the cause of destruction of sins
• पापविनाशहेतुम्: Karma (Apposition/object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + विनाश (प्रातिपदिक) + हेतु (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (पापस्य विनाशस्य हेतुम्); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

Speaker

Devī (Pārvatī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Somēśvara (Somnātha)

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Somēśvara/Īśvara (Śiva)

Visual Art Cues

Scene: Devī’s hymn-like declaration: Somēśvara as the focal deity, surrounded symbolically by Vedas (personified), ṛṣis, and yogins offering worship; the liṅga/Śiva presence radiates calm authority.

Characters & Entities

• Somēśvara
• Veda
• Ṛṣi
• Purāṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śaraṇāgati (taking refuge) in Somēśvara unites Vedic, yogic, and Purāṇic paths, and is praised as a means to pāpa-vināśa.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra through the invocation of Somēśvara as the sin-destroying deity of the place.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse highlights worship (ijyā) through Vedic-yoga disciplines and praises; it does not specify a particular vrata, dāna, or snāna.