Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 80

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एका शीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गौतमेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामाशीतितमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekā śītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye gautameśvaramāhātmyavarṇanaṃnāmāśītitamo'dhyāyaḥ

Translation

Так, в святом «Сканда-махапуране», в «Экаашити-сахасри-самхите», в седьмой книге, именуемой «Прабхаса-кханда», в первом разделе «Прабхаса-кшетра-махатмья», завершается восьмидесятая глава под названием «Описание величия Гаутамешвары».

Word by Word

• इति: thus; end-quote marker
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)

• श्रीस्कांदे: in the revered Skanda (Purāṇa)
• श्रीस्कांदे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री-स्कन्द (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; ‘श्री’ उपपद-विशेषणेन ‘स्कन्द’ (Skanda)

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महापुराण (प्रातिपदिक; महा+पुराण)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन

• एकाशीतिसाहस्र्यां: in the eighty-one-thousand (collection)
• एकाशीतिसाहस्र्यां: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीतिसाहस्री (प्रातिपदिक; संख्या-समास)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन; ‘एकाशीतिः’ (81) + ‘साहस्री’ (thousand-fold) = 81,000

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक; क्रमवाचक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण

• प्रभासखण्डे: in the Prabhāsa-khaṇḍa
• प्रभासखण्डे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास-खण्ड (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (Prabhāsa’s section)

• प्रथमे: in the first
• प्रथमे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक; क्रमवाचक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण

• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: in the Māhātmya of Prabhāsa-kṣetra
• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभास-क्षेत्र-माहात्म्य (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन; बहु-तत्पुरुष-समासः (the greatness of the Prabhāsa field)

• गौतमेश्वरमाहात्म्यवर्णनं: the narration of the greatness of Gautameśvara
• गौतमेश्वरमाहात्म्यवर्णनं: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गौतम-ईश्वर-माहात्म्य-वर्णन (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; बहु-तत्पुरुषः (description of the greatness of Gautameśvara)

• नाम: named; called
• नाम: Sambandha (Apposition marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय/निपात)
• Form: अव्यय; नाम-निपातः (particle meaning ‘called/namely’)

• अशीतितमः: eightieth
• अशीतितमः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अशीतितम (प्रातिपदिक; क्रमवाचक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; ‘अशीतिः’ (80) + तमप् (ordinal)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन

Speaker

Redactional colophon (scribe/editorial voice)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gautameśvara (chapter title reference)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A manuscript colophon scene: palm-leaf or paper folios with the title ‘Gautameśvaramāhātmya’ and chapter completion mark; a scribe or reciter concludes the reading in a temple rest-house near Prabhāsa.

Characters & Entities

• Skanda Mahāpurāṇa
• Prabhāsa Khaṇḍa
• Prabhāsa Kṣetra
• Gautameśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

This is a colophon marking the completion of a chapter; its purpose is textual organization rather than instruction.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, specifically the Gautameśvara-māhātmya section.

What ritualistic prescription is mentioned?

None—this verse functions as a chapter-ending title and manuscript marker.