Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 97

Devanagari script

पृथिव्यां यानि तीर्थानि गगनस्थानि यानि तु । स्नानार्थमस्य लिंगस्य समागच्छंति सर्वदा

Transliteration

pṛthivyāṃ yāni tīrthāni gaganasthāni yāni tu | snānārthamasya liṃgasya samāgacchaṃti sarvadā

Translation

Все тиртхи на земле, и также те, что пребывают в небесах, постоянно сходятся сюда ради омовения у этого лингама.

Word by Word

• पृथिव्याम्: on the earth
• पृथिव्याम्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन

• यानि: which
• यानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; सम्बन्ध-निर्देशक सर्वनाम

• तीर्थानि: pilgrimage places
• तीर्थानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन

• गगनस्थानि: situated in the sky
• गगनस्थानि: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गगन + स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; विशेषण (tīrthāni इति); सप्तमी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थः ‘गगने स्थानानि’

• यानि: which
• यानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; पुनरुक्त-सम्बन्ध-निर्देश

• तु: and/but
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विशेषण-निपात (particle)

• स्नानार्थम्: for bathing
• स्नानार्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Indeclinable
• Root: स्नान + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-प्रयोग (purpose adverbial): द्वितीया-तत्पुरुषः ‘स्नानस्य अर्थम्’; क्रियाविशेषण (for the purpose of bathing)

• अस्य: of this
• अस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम

• लिङ्गस्य: of the liṅga
• लिङ्गस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• समागच्छन्ति: come together/arrive
• समागच्छन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-गम् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: सम्-आ-

• सर्वदा: always
• सर्वदा: Kala-adhikarana (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time: always)

Speaker

Śiva (addressing Devī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Someśvara at Prabhāsa

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Devī/Pārvatī

Visual Art Cues

Scene: A sacred bathing scene at Prabhāsa: invisible streams of tīrtha-deities and celestial waters descend and gather around the Someśvara liṅga, while pilgrims bathe and offer water, sensing a vast unseen assembly.

Characters & Entities

• Śiva
• Devī
• Tīrthas
• Heavenly realms (gagana)
• Liṅga
• Prabhāsa Kṣetra (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Prabhāsa is portrayed as a supreme confluence where the merit of all tīrthas is gathered and made accessible.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, specifically the bathing sanctity connected to the liṅga (Someśvara/Somnātha).

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) associated with the liṅga is explicitly emphasized.