Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 42
Devanagari script
जलाहारा वायुभक्षाः पर्णाहाराश्च तापसाः । यथा स्थंडिलगा नित्यं ये चान्यनियमाः पृथक्
Transliteration
jalāhārā vāyubhakṣāḥ parṇāhārāśca tāpasāḥ | yathā sthaṃḍilagā nityaṃ ye cānyaniyamāḥ pṛthak
Translation
Есть подвижники, питающиеся водой, словно бы «вкушающие» воздух, или живущие листьями; так же и те, кто постоянно лежит на голой земле, и те, кто соблюдает иные, особые правила.
Word by Word
जलाहाराःwater-eaters (living on water)
जलाहाराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजल + आहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; तत्पुरुष (जलम् आहारः येषाम्/जलाहारः)
वायुभक्षाःair-eaters
वायुभक्षाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवायु + भक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; तत्पुरुष (वायुः भक्ष्यः येषाम्)
पर्णाहाराःleaf-eaters
पर्णाहाराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपर्ण + आहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; तत्पुरुष (पर्णम् आहारः येषाम्)
चand
च:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
तापसाःascetics
तापसाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतापस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन
यथाas/for example
यथा:
Sambandha-bodhaka (Comparative particle/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (as/just as)
स्थण्डिलगाःthose who stay on bare ground
स्थण्डिलगाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्थण्डिल + ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; तत्पुरुष (स्थण्डिले गच्छन्ति/स्थण्डिलगाः = ground-dwellers)
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
येwho (those who)
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
चand
च:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
अन्यनियमाःother observances
अन्यनियमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य + नियम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; कर्मधारय (अन्ये नियमाः)
पृथक्separately
पृथक्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
Formअव्यय; भेद/विभागवाचक (separately)
Speaker
Śiva
Characters & Entities
T
tāpasas (ascetics)N
niyamas (austerities)FAQs
Dharma is supported by disciplined living; varied austerities are acknowledged as legitimate paths of tapas.
The verse sits within the Prācīna/Prabhāsa tīrtha praise, though it lists general tapas practices rather than a new site.
A catalogue of austerities: water-diet, breath-subsistence, leaf-diet, sleeping on bare ground, and other niyamas.