Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 358

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये नारायणतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनामा ष्टापंचाशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsakṣetramāhātmye nārāyaṇatīrthamāhātmyavarṇanaṃnāmā ṣṭāpaṃcāśaduttaratriśatatamo'dhyāyaḥ

Translation

Так завершается триста пятьдесят девятая глава, именуемая «Описание величия Нараяна-тиртхи», в Прабхаса-кханде — в составе «Махатмьи Прабхаса-кшетры» — почитаемой «Сканда-махапураны», в Самхите из восьмидесяти одной тысячи шлок.

Word by Word

• इति: thus
• इति: सम्बन्ध/निपात (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय, इत्यादि-समाप्तिसूचक (quotative/closure particle)

• श्रीस्कांदे: in the venerable Skanda (Purāṇa)
• श्रीस्कांदे: अधिकरण (Location/Context)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative), एकवचन; ‘श्रीमान् स्कन्दः’ इति विशेषणपूर्वपद

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: अधिकरण (Context)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative), एकवचन

• एकाशीतिसाहस्र्याम्: in the eighty-one-thousand (verses)
• एकाशीतिसाहस्र्याम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीति (संख्या-प्रातिपदिक) + साहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative), एकवचन; विशेषण (qualifying ‘संहितायाम्’)

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: अधिकरण (Context)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative), एकवचन

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative), एकवचन; विशेषण (qualifying ‘प्रभासखण्डे’)

• प्रभासखण्डे: in the Prabhāsa-khaṇḍa section
• प्रभासखण्डे: अधिकरण (Context)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक) + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative), एकवचन

• प्रथमे: in the first
• प्रथमे: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative), एकवचन; विशेषण (qualifying next locative)

• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: in the ‘Prabhāsa-kṣetra-māhātmya’
• प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये: अधिकरण (Context)
• Type: Noun
• Root: प्रभासक्षेत्र (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative), एकवचन

• नारायणतीर्थमाहात्म्यवर्णनम्: ‘Description of the greatness of Nārāyaṇa-tīrtha’
• नारायणतीर्थमाहात्म्यवर्णनम्: सम्बन्ध (Title/Predicate)
• Type: Noun
• Root: नारायणतीर्थ (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक) + वर्णन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative), एकवचन; अध्यायनाम (chapter-title)

• नाम: named
• नाम: सम्बन्ध/निपात (Naming)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय, नामार्थक (particle meaning ‘named/called’)

• अष्टापञ्चाशदुत्तरत्रिशततमः: the three-hundred-and-fifty-eighth
• अष्टापञ्चाशदुत्तरत्रिशततमः: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अष्टापञ्चाशत् (संख्या) + उत्तर (प्रातिपदिक) + त्रिशत (संख्या) + तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative), एकवचन; क्रमवाचक (ordinal) विशेषण (qualifying ‘अध्यायः’)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: कर्ता/विषय (Heading subject)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative), एकवचन

Speaker

Narrator/Redactor (Colophon)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Nārāyaṇa-tīrtha-māhātmya (chapter colophon)

Visual Art Cues

Scene: A closing manuscript colophon naming ‘Nārāyaṇa-tīrtha-māhātmya’; decorative flourish and a small water-body emblem indicating the tīrtha theme.

Characters & Entities

• Skanda Mahāpurāṇa
• Prabhāsa Khaṇḍa
• Prabhāsa-kṣetra Māhātmya
• Nārāyaṇa-tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

This is a structural colophon; it preserves the chapter’s identity and the tīrtha’s māhātmya framing.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Nārāyaṇa-tīrtha (as the chapter’s subject).

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a chapter-ending identifier.