Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 35›Shloka 71
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 71

Devanagari script

संप्राप्ता तन्महातीर्थं फलदं सर्वदेहिनाम् । आमर्दकी संगमं तं नापुण्यो वेद कश्चन । संगमेश्वरनामेति तत्र लिंगं प्रतिष्ठितम्

Transliteration

saṃprāptā tanmahātīrthaṃ phaladaṃ sarvadehinām | āmardakī saṃgamaṃ taṃ nāpuṇyo veda kaścana | saṃgameśvaranāmeti tatra liṃgaṃ pratiṣṭhitam

Translation

Достигший того великого тиртхи обретает плод, даруемый всем воплощённым существам. Слияние реки Амардаки (Āmardakī) неведомо тому, кто лишён заслуг. Там установлен лингам с именем Самгамешвара (Saṃgameśvara).

Word by Word
संप्राप्ताhas reached, arrived
संप्राप्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-प्राप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि/कर्तरि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘प्राप्ता’ (Past participle used predicatively)
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative singular; demonstrative)
महातीर्थम्great sacred ford/place of pilgrimage
महातीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा-तीर्थ (प्रातिपदिक; महा + तीर्थ)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative singular)
फलदम्fruit-giving, bestowing results
फलदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootफलद (प्रातिपदिक; फल + द)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘फलदं’ = ‘फलानि ददाति’ (Accusative singular agreeing with तीर्थम्)
सर्वदेहिनाम्of all embodied beings
सर्वदेहिनाम्:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसर्व-देहिन् (प्रातिपदिक; सर्व + देहिन्)
Formपुंलिङ्ग (देहिन्), षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन (Genitive plural)
आमर्दकीĀmardakī (river)
आमर्दकी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआमर्दकी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)
संगमम्confluence
संगमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative singular)
तम्that
तम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative singular; referring to संगमम्)
नnot
न:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
अपुण्यःan impious person
अपुण्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअ-पुण्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)
वेदknows
वेद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन (Present, 3rd sg)
कश्चनanyone (at all)
कश्चन:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकश्चन (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Indefinite pronoun: anyone)
संगमेश्वरनामthe name ‘Saṅgameśvara’
संगमेश्वरनाम:
Samjna (Name/संज्ञा)
TypeNoun
Rootसंगम-ईश्वर-नाम (प्रातिपदिक; संगम + ईश्वर + नाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (as part of naming expression)
इतिthus
इति:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb: there)
लिङ्गम्liṅga (Śiva-emblem)
लिङ्गम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Nom/Acc singular)
प्रतिष्ठितम्is established
प्रतिष्ठितम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘स्थापितम्’ (Past passive participle)
Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Āmardakī Saṅgama; Saṅgameśvara

Type: sangam

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims arrive at a luminous confluence; a Śiva-liṅga named Saṅgameśvara stands on a pedestal near the meeting waters; the scene conveys that only the meritorious truly ‘see’ the tīrtha’s greatness.

Characters & Entities
Ā
Āmardakī–Sarasvatī Saṅgama
S
Saṃgameśvara (Śiva-liṅga)

FAQs

True recognition of a tīrtha is itself a fruit of prior puṇya; sacred confluences are universal benefactors for all beings.

The Āmardakī saṅgama, where the liṅga named Saṃgameśvara is established.

Implicitly, worship of the Saṃgameśvara liṅga at the saṅgama; no detailed vow or donation is specified.

←Previous Verse
Next Verse→