Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 32
Devanagari script
एष त्रैलोक्यरक्षार्थं शोषयामि महार्णवम् । द्रक्ष्यध्वं कौतुकं देवाः समीनमकरैर्महत्
Transliteration
eṣa trailokyarakṣārthaṃ śoṣayāmi mahārṇavam | drakṣyadhvaṃ kautukaṃ devāḥ samīnamakarairmahat
Translation
«Ради защиты трёх миров ныне я иссушу великий океан. Взирайте, о девы, на это диво — безбрежное, полное рыб и макар, морских чудовищ»
Word by Word
एषःI (this one)
एषः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootएषद्/एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वक्तृ-स्वपरिचयार्थ (this person = I)
त्रैलोक्यरक्षार्थम्for the protection of the three worlds
त्रैलोक्यरक्षार्थम्:
Prayojana (Purpose)
TypeNoun
Rootत्रैलोक्य + रक्षा + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः चतुर्थी-तत्पुरुषः (त्रैलोक्यस्य रक्षायै अर्थः = for the protection of the three worlds)
शोषयामिI will dry up / I dry up
शोषयामि:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Rootशुष् (धातु) [णिच् causative: शोषय-]
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative)
महार्णवम्the great ocean
महार्णवम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootमहा + अर्णव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय-समासः (महान् अर्णवः)
द्रक्ष्यध्वम्you will see
द्रक्ष्यध्वम्:
Kriya (Imperative sense: prediction/command)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; आत्मनेपद
कौतुकम्a marvel / wonder
कौतुकम्:
Karma (Object of ‘see’)
TypeNoun
Rootकौतुक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
देवाःO gods
देवाः:
Sambodhana/Addressed (Vocative sense though form = nominative)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
स-with
स-:
Preverb (compound member)
TypeIndeclinable
Rootस (उपसर्ग)
Formउपसर्ग (prefix) ‘सह/सम्’ अर्थे; ‘समीनमकरैः’ इत्यत्र समासाङ्ग
मीनfish
मीन:
Compound member
TypeNoun
Rootमीन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासाङ्ग (member of compound)
मकरैःwith makaras (sea-creatures)
मकरैः:
Karana/Association (with fish and makaras)
TypeNoun
Rootमकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘समीनमकरैः’ इत्यस्य उत्तरपद
समीनमकरैःtogether with fish and makaras
समीनमकरैः:
Sahakari (Accompaniment)
TypeNoun
Rootस + मीन + मकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (मीनाश्च मकराश्च) सहार्थे तृतीया
महत्great
महत्:
Karma (qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘कौतुकम्’ इत्यस्य विशेषणम्
Speaker
Agastya
Characters & Entities
A
AgastyaD
DevasT
TrailokyaO
Ocean (Mahārṇava)M
MakarasF
Fish (Mīna)FAQs
Tapas directed toward loka-saṃgraha (welfare of the worlds) is the highest use of spiritual power.
The act unfolds within the Prabhāsa Kṣetra Māhātmya narrative, presenting Prabhāsa as a stage for world-saving dharmic deeds.
No formal ritual is prescribed; the verse records Agastya’s resolve (saṅkalpa) to dry the ocean for cosmic protection.