Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 70

Devanagari script

स्वर्ग्यं यशस्यमायुष्यं धन्यं वेदेन संमितम् । रहस्यमृषिभिः प्रोक्तं शृणुयाद्योऽनसूयकः

Transliteration

svargyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ dhanyaṃ vedena saṃmitam | rahasyamṛṣibhiḥ proktaṃ śṛṇuyādyo'nasūyakaḥ

Translation

Это учение ведёт к небесам, дарует славу, продлевает жизнь и приносит благость — соразмерно Ведам. Это тайна, возвещённая риши; слушать её должен тот, кто свободен от зависти.

Word by Word

• स्वर्ग्यम्: heavenly
• स्वर्ग्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्वर्ग्य (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (रहस्यम् इति विशेष्यस्य)

• यशस्यम्: fame-giving
• यशस्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यशस्य (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• आयुष्यम्: life-prolonging
• आयुष्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आयुष्य (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• धन्यम्: blessed/fortunate
• धन्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धन्य (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• वेदेन: by the Veda
• वेदेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (instrumental), एकवचन

• संमितम्: measured/validated
• संमितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + मा (धातु)
• Form: कृदन्त; क्त-प्रत्यय (PPP); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (रहस्यम् इति विशेष्यस्य)

• रहस्यम्: secret teaching
• रहस्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रहस्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ऋषिभिः: by sages
• ऋषिभिः: Karana (Agent-instrument in passive/करण)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• प्रोक्तम्: spoken/taught
• प्रोक्तम्: Karma (Predicate participle/कर्म)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: कृदन्त; क्त-प्रत्यय (PPP); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (रहस्यम् इति विशेष्यस्य)

• शृणुयात्: should listen
• शृणुयात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अनसूयकः: non-envious
• अनसूयकः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनसूयक (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (यः इति विशेष्यस्य)

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis (frame) and the qualified anasūyaka audience (explicit)

Visual Art Cues

Scene: Sages proclaim a ‘secret’ teaching; a pure-hearted listener sits attentive, while the words are depicted as luminous Vedic measures—like a radiant meter—rising toward the heavens over Prabhāsa’s shore.

Characters & Entities

• Ṛṣis
• Veda
• Svarga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Hearing sacred tradition with humility and without envy becomes a direct source of dharmic prosperity and spiritual ascent.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The statement praises the Prabhāsa-kṣetra teaching being transmitted in this chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śravaṇa (devout listening) by a qualified, non-envious listener is prescribed as spiritually fruitful.