Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 194

Devanagari script

ज्ञात्वेति सर्वे ते म्लेच्छाः पुरुषं तं दयापरम् । ऊचुः प्रणतसर्वांगाः शीघ्र नय जगत्पते । अस्मद्भाग्यवशान्नाथ त्वमेवात्र समागतः

Transliteration

jñātveti sarve te mlecchāḥ puruṣaṃ taṃ dayāparam | ūcuḥ praṇatasarvāṃgāḥ śīghra naya jagatpate | asmadbhāgyavaśānnātha tvamevātra samāgataḥ

Translation

Узнав в нём человека, преданного состраданию, все те млеччхи, пав ниц всем телом, сказали: «Скорее веди его, о Владыка мира! По силе нашей благой удачи, о Защитник, ты сам пришёл сюда».

Word by Word

• ज्ञात्वा: having known
• ज्ञात्वा: Kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having known’

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-निपात (quotative particle)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन

• म्लेच्छाः: mlecchas
• म्लेच्छाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: म्लेच्छ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन

• पुरुषम्: the man
• पुरुषम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुरुष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• तम्: that (him)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• दयापरम्: full of compassion
• दयापरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दया (प्रातिपदिक) + पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषण (of पुरुषम्)

• ऊचुः: they said
• ऊचुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• प्रणत-सर्वाङ्गाः: with all limbs bowed (prostrating)
• प्रणत-सर्वाङ्गाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रणत (कृदन्त-प्रातिपदिक, √नम्) + सर्व (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; बहुव्रीहिः—‘प्रणतानि सर्वाणि अङ्गानि येषाम्’

• शीघ्रम्: quickly
• शीघ्रम्: Kriya-viseshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: शीघ्र (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb)

• नय: lead / take
• नय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नी (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ/imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• जगत्पते: O Lord of the world
• जगत्पते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

• अस्मद्-भाग्य-वशात्: due to our good fortune
• अस्मद्-भाग्य-वशात्: Hetu (Cause)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + भाग्य (प्रातिपदिक) + वश (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (वश), पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; हेतौ—‘by/through the power of our fortune’

• नाथ: O lord
• नाथ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, त्रिलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्यय (emphatic particle)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• समागतः: has arrived
• समागतः: Karta (Predicate adjective)
• Type: Verb
• Root: सम् + आ + गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; ‘having come/arrived’

Speaker

Mlecchas (group), within narration

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣi-assembly (implied)

Visual Art Cues

Scene: A group of Mlecchas, moved by the king’s compassion, prostrate fully (praṇata-sarvāṅga) and urge him to take the sick man quickly, calling him ‘jagatpati’ and attributing his arrival to their good fortune.

Characters & Entities

• Mleccha
• rājā (king)
• jagatpati (epithet)
• dayā (compassion)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Compassion (dayā) is a universally recognized virtue that earns reverence beyond social boundaries.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None explicitly; the verse supports the narrative of taking the afflicted toward auspicious, dharmic relief.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal ritual; it records consent and urgency to move the sick person to safety and care.