Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

तत्रैव नातिदूरे तु भद्रायाः संगमः स्मृतः । पश्चिमात्संगमात्पूर्वः संगमः समुदाहृतः

tatraiva nātidūre tu bhadrāyāḥ saṃgamaḥ smṛtaḥ | paścimātsaṃgamātpūrvaḥ saṃgamaḥ samudāhṛtaḥ

Там же, неподалёку, помнят о слиянии (сангаме) реки Бхадры. Оно провозглашается «восточной сангамой», находящейся к востоку от «западной сангамы».

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative setting/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (स्थानवाचक-अव्यय/adverb of place)
एवindeed, just
एव:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (निश्चयार्थक/particle of emphasis)
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध/negation particle)
अतिदूरेat (a) very far (distance)
अतिदूरे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअतिदूर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्; अव्ययीभावार्थे ‘अतिदूर’ इति विशेषणम् (in the sense of ‘too far’)
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (विरोध/अन्वयार्थक-conjunctive particle)
भद्रायाःof (the river) Bhadrā
भद्रायाः:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभद्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (6th/Genitive), एकवचनम्
संगमःconfluence
संगमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्
स्मृतःis said/remembered
स्मृतः:
Karta (Predicate adjective to subject/कर्तृ-विशेषण)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; ‘स्मृत’ = ‘उक्त/प्रसिद्ध’
पश्चिमात्from the western
पश्चिमात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeAdjective
Rootपश्चिम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (5th/Ablative), एकवचनम्; दिशावाचक-विशेषणम्
संगमात्from the confluence
संगमात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootसंगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (5th/Ablative), एकवचनम्
पूर्वःeastern, earlier
पूर्वः:
Karta (Predicate adjective/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्; दिशावाचक-विशेषणम्
संगमःconfluence
संगमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्
समुदाहृतःis declared/mentioned
समुदाहृतः:
Karta (Predicate adjective to subject/कर्तृ-विशेषण)
TypeVerb
Rootसम्-उद्-आ-हृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; ‘समुदाहृत’ = ‘सम्यक् उक्त/प्रख्यात’

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Bhadrā-saṅgama (Pūrvasaṅgama)

Type: sangam

Listener: Devī

Scene: A small river (Bhadrā) meets a larger water body; two confluences are indicated on a pilgrim map—western and eastern—while pilgrims stand at the nearer ‘eastern confluence’ performing ācamana and offering water.

B
Bhadrā (river)
S
Saṅgama (confluence)
P
Pūrva-saṅgama
P
Paścima-saṅgama

FAQs

Pilgrimage is also a disciplined sacred geography—knowing and honoring tīrtha-locations is part of dharma.

The Bhadrā-saṅgama within Prabhāsa Kṣetra, identified as the ‘eastern confluence.’

No explicit rite is stated; the verse primarily locates and distinguishes the tīrtha for pilgrims.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App