Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन गंधामृतरसोदकैः । नैवेद्यै विविधैर्देवि लिंगयुग्मं प्रपूजयेत्

Transliteration

tasmātsarvaprayatnena gaṃdhāmṛtarasodakaiḥ | naivedyai vividhairdevi liṃgayugmaṃ prapūjayet

Translation

Потому, о Богиня, следует со всем усердием должным образом почитать пару Лингамов, принося благовония, сладостные напитки, подобные амрите, и воду, а также разнообразные найведья (пищевые подношения).

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (निपात/सम्बन्धसूचक), अर्थे—‘तस्मात्’ = ‘अतः/इसलिए’

• सर्वप्रयत्नेन: with all effort
• सर्वप्रयत्नेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + प्रयत्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (सर्वः प्रयत्नः यस्य/सर्वप्रयत्नः)

• गन्धामृतरसोदकैः: with fragrant, nectar-like, juicy waters
• गन्धामृतरसोदकैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: गन्ध (प्रातिपदिक) + अमृत (प्रातिपदिक) + रस (प्रातिपदिक) + उदक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (गन्धयुक्त-अमृतरस-उदक)

• नैवेद्यैः: with food-offerings
• नैवेद्यैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नैवेद्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन

• विविधैः: various
• विविधैः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विविध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; विशेषणम् (नैवेद्यैः)

• देवि: O goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

• लिङ्गयुग्मम्: the pair of liṅgas
• लिङ्गयुग्मम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक) + युग्म (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (लिङ्गयोः युग्मम्)

• प्रपूजयेत्: should worship
• प्रपूजयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
• Form: विधिलिङ् (Optative/विधि), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Not explicit in this verse (addressed to Devī; likely Īśvara narrating within the māhātmya context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Liṅga-yugma (Twin Liṅgas)

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: Devotees present sandal paste, flowers, vessels of water and sweet liquids (milk/pañcāmṛta), and plates of varied naivedya before two liṅgas; lamps flicker, priests chant, fragrance fills the sanctum.

Characters & Entities

• Devī
• Liṅgayugma (Pair of Liṅgas)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion expressed through careful offerings and reverent worship is presented as the proper response to a tirtha’s divine presence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra and its famed Liṅga-pair (Liṅgadvaya/Liṅgayugma).

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform upacāra-pūjā to the Liṅga-pair using fragrances, sweet/nectarean liquids, water, and diverse naivedya offerings.