Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2
Devanagari script
भूधरस्तेन चाख्यातो देविकातटसंस्थितः । वेदपादो यूपदंष्ट्रः क्रतुदन्तः स्रुचीमुखः
Transliteration
bhūdharastena cākhyāto devikātaṭasaṃsthitaḥ | vedapādo yūpadaṃṣṭraḥ kratudantaḥ srucīmukhaḥ
Translation
Потому он прославлен как Бхудхара, пребывающий на берегу Девики: чьи стопы — Веды, чьи клыки — юпы (жертвенные столбы), чьи зубы — крату (обряды), а чьи уста — сручи (жертвенный ковш).
Word by Word
भूधरःthe earth-bearer; mountain (as a name/epithet)
भूधरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभू-धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भूः + धरः)
तेनby him/thereby
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
आख्यातःwas called/was named
आख्यातः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootआ-ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि/भूतकृत्-प्रत्ययान्तः क्त-प्रत्यय (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
देविकातटसंस्थितःsituated on the bank of the Devikā (river)
देविकातटसंस्थितः:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदेविका (प्रातिपदिक) + तट (प्रातिपदिक) + सम्-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुषः (देविकायाः तटे) + क्तान्त-विशेषण (संस्थितः = स्थितः)
वेदपादःone whose feet are the Vedas (epithet)
वेदपादः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक) + पाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वेदस्य पादः)
यूपदंष्ट्रःone whose tusks are the sacrificial posts
यूपदंष्ट्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयूप (प्रातिपदिक) + दंष्ट्रा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (यूपस्य दंष्ट्रा)
क्रतुदन्तःone whose teeth are the rites/sacrifices
क्रतुदन्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक) + दन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (क्रतोः दन्तः)
स्रुचीमुखःone whose mouth is the ladle
स्रुचीमुखः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्रुच्/स्रुची (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्रुच्याः मुखम्/मुखः)
Speaker
Sūta (deduced)
Characters & Entities
B
BhūdharaD
DevikāV
VedaY
YūpaK
KratuS
Sruc (ladle)FAQs
The deity is envisioned as the very body of yajña—Vedic revelation and sacrificial order are portrayed as living, sacred reality.
Bhūdhara at Devikā-taṭa in Prabhāsakṣetra.
Implicitly extols yajña-dharma through symbolism; no step-by-step rite is given in this verse.