Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 18

Devanagari script

वसिष्ठ उवाच । एतद्ब्रह्मोद्भवं नाम पद्मं त्रैलोक्यविश्रुतम् । दृष्टमात्रेण चानेन दृष्टाः स्युः सर्व देवताः

Transliteration

vasiṣṭha uvāca | etadbrahmodbhavaṃ nāma padmaṃ trailokyaviśrutam | dṛṣṭamātreṇa cānena dṛṣṭāḥ syuḥ sarva devatāḥ

Translation

Васиṣṭха сказал: «Это лотос по имени “Брахмодбхава”, прославленный во всех трёх мирах. Лишь увидев его, человек считается увидевшим всех богов».

Word by Word

• वसिष्ठः: Vasiṣṭha
• वसिष्ठः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वसिष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषण

• ब्रह्मोद्भवम्: born from Brahmā
• ब्रह्मोद्भवम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + उद्भव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘ब्रह्मणः उद्भवः’ = born from Brahmā)

• नाम: named, called
• नाम: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: नामार्थक-अव्यय (particle: ‘named/indeed’)

• पद्मम्: lotus
• पद्मम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पद्म (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• त्रैलोक्यविश्रुतम्: renowned in the three worlds
• त्रैलोक्यविश्रुतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रैलोक्य (प्रातिपदिक) + विश्रुत (कृदन्त; श्रु धातोः वि-उपसर्गेण क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; सप्तमी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थः (‘त्रैलोक्ये विश्रुतम्’ = renowned in the three worlds)

• दृष्टमात्रेण: by mere sight
• दृष्टमात्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: दृष्ट (कृदन्त; दृश् धातोः क्त) + मात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; ‘दर्शनमात्रेण’ अर्थे (by mere seeing)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction ‘and’)

• अनेन: by this / with this
• अनेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; सर्वनाम

• दृष्टाः: seen
• दृष्टाः: Kriya (Result state/क्रिया-फल)
• Type: Verb
• Root: दृष्ट (कृदन्त; दृश् धातोः क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकृदन्त; ‘(they) are seen’ अर्थे

• स्युः: would be / may be
• स्युः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• सर्वाः: all
• सर्वाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; विशेषण

• देवताः: deities
• देवताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन

Speaker

Vasiṣṭha

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Brahmodbhava Padma

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: the afflicted king (pārthiva)

Visual Art Cues

Scene: Vasiṣṭha points out a radiant lotus—Brahmodbhava—glowing with subtle forms or emblems of many deities within its petals; the king looks on with awe as the sacred object becomes the focal point of hope and cure.

Characters & Entities

• Vasiṣṭha
• Brahmā
• Sarva-devatāḥ (all deities)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred darśana concentrates divine presence—one holy vision can symbolize communion with the entire pantheon.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Brahmodbhava (Brahmapadma) lotus-tīrtha within Prabhāsakṣetra’s māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana (beholding) itself is presented as spiritually efficacious.