Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 28
Devanagari script
विवृद्ध्य मूषिका रथ्यावितुन्नमणिकास्तथा । केशान्ददंशुः सुप्तानां नृणां युवतयो निशि
Transliteration
vivṛddhya mūṣikā rathyāvitunnamaṇikāstathā | keśāndadaṃśuḥ suptānāṃ nṛṇāṃ yuvatayo niśi
Translation
Крысы чрезвычайно расплодились, и так же умножились вредители, именуемые rathyāvitunnamaṇikā. Ночью юные женщины кусали волосы спящих мужчин.
Word by Word
विवृद्ध्यhaving increased
विवृद्ध्य:
Purvakala (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootवि + वृध् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययीभाव-प्रयोग; धातु: वृध्, उपसर्ग: वि; अर्थ: ‘वृद्धिं गत्वा/वर्धित्वा’
मूषिकाःmice, rats
मूषिकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमूषिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
रथ्याof the street, street-dwelling
रथ्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootरथ्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (मणिकाः इति)
वितुन्नमणिकाःgnawing/biting little beads (i.e., small objects)
वितुन्नमणिकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवि + तुद् (धातु) + मणिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समास: वितुन्नाः (वि+तुद्, क्त-प्रत्यय, ‘pierced/gnawed’) + मणिकाः (कर्मधारय/तत्पुरुष)
तथाalso, likewise
तथा:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, अव्यय-प्रकार: अव्यय-क्रियाविशेषण (adverb)
केशान्hair
केशान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
ददंशुःbit
ददंशुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदंश् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्; धातु: दंश्
सुप्तानाम्of sleeping (men)
सुप्तानाम्:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootसुप्त (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; क्त-प्रत्यय (past passive participle) from स्वप्; विशेषणम् (नृणाम्)
नृणाम्of men
नृणाम्:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
युवतयःyoung women
युवतयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुवती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
निशिat night
निशि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिशा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण
Speaker
Narrator (contextual Purāṇic narrator in Prabhāsakṣetramāhātmya; traditionally Sūta)
Characters & Entities
M
mūṣika (rat)N
nara (men)Y
yuvatī (young women)FAQs
The Purāṇa depicts adharma’s approach through unnatural disturbances in society and nature, urging vigilance, purification, and renewed dharmic living.
Prabhāsa-kṣetra is the background sacred geography; the māhātmya uses local narrative to teach universal dharma.
None; the verse catalogs ominous, abnormal occurrences.