Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

Devanagari script

नग्नः काषायवस्त्रः स्यान्नग्नश्चार्धपटः स्मृतः । अच्छिन्नाग्रं तु यद्वस्त्रं मृदा प्रक्षालितं तु यत्

Transliteration

nagnaḥ kāṣāyavastraḥ syānnagnaścārdhapaṭaḥ smṛtaḥ | acchinnāgraṃ tu yadvastraṃ mṛdā prakṣālitaṃ tu yat

Translation

По этому установлению, носящий одежду, окрашенную в шафрановый (кашая) цвет, считается «нагим»; и тот, кто прикрыт лишь половиной ткани, также поминается как «нагий». Но одежда с неразорванным краем и одежда, вымытая землёй (очищающей глиной), признаётся допустимой.

Word by Word

• नग्नः: naked
• नग्नः: Karta
• Type: Adjective
• Root: नग्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• काषाय-वस्त्रः: one with ochre cloth / ochre garment
• काषाय-वस्त्रः: Karta
• Type: Noun
• Root: काषाय (प्रातिपदिक) + वस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समासः ‘काषायं वस्त्रं’ (Masculine, Nominative singular)

• स्यात्: should be
• स्यात्: Kriya
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• नग्नः: naked
• नग्नः: Karta
• Type: Adjective
• Root: नग्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• च: and
• च: Sambandha
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय

• अर्ध-पटः: half-cloth (wearing only half a garment)
• अर्ध-पटः: Karta
• Type: Noun
• Root: अर्ध (प्रातिपदिक) + पट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समासः ‘अर्धः पटः’ (Masculine, Nominative singular)

• स्मृतः: is said/considered
• स्मृतः: Kriya (Predicative)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु) + त (कृदन्त प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थे ‘is considered/said’ (Past passive participle)

• अच्छिन्न-अग्रम्: with uncut edge
• अच्छिन्न-अग्रम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अ (नञ्) + छिन्न (कृदन्त, छिद्+क्त) + अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः ‘अच्छिन्नम् अग्रं यस्य’ (Neuter Nom/Acc singular; with uncut edge)

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषण-अव्यय (particle: but/indeed)

• यत्: which
• यत्: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धबोधक-विशेषण (relative pronoun: which)

• वस्त्रम्: cloth/garment
• वस्त्रम्: Karma/Pratipādya (Predicate noun)
• Type: Noun
• Root: वस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter Nom/Acc singular)

• मृदा: with clay/earth
• मृदा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मृद् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन (Feminine, Instrumental singular)

• प्रक्षालितम्: washed
• प्रक्षालितम्: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: प्र+क्षल् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘washed’ (Past passive participle)

• तु: and/indeed
• तु: Sambandha
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विशेषण-अव्यय

• यत्: which
• यत्: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)

Speaker

Unknown (Prabhāsakṣetramāhātmya narration; dharma-ācāra on clothing cleanliness)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A priest demonstrates two garments: a torn-edged, half-cloth and saffron cloth set aside as ‘not fit’ for this rite; beside them a neatly bordered cloth freshly washed with clay is held up as acceptable; a clay bowl and water pot are visible.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It stresses that purity includes the condition and cleanliness of garments used in religious life.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, as part of its māhātmya’s dharma guidance.

What ritualistic prescription is mentioned?

A standard of acceptable cloth: intact edges and cleansing (including washing with earth/clay).