Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 22

Devanagari script

भगवानुवाच । सलिलेनापि यः पूजामस्मिंल्लिंगे विधास्यति । तस्य पूजाफलं सर्वं भविष्यति द्विजोत्तम

Transliteration

bhagavānuvāca | salilenāpi yaḥ pūjāmasmiṃlliṃge vidhāsyati | tasya pūjāphalaṃ sarvaṃ bhaviṣyati dvijottama

Translation

Благословенный Господь сказал: «О лучший из дважды-рождённых, кто совершит почитание этого Лингама даже одной лишь водой, тому достанется весь плод всякого поклонения».

Word by Word

• भगवान्: the Blessed Lord
• भगवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• सलिलेन: with water
• सलिलेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सलिल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• अपि: even
• अपि: Sambandha/Modifier (सम्बन्ध/विशेषण-भाव)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अर्थः—‘even/also’

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• पूजाम्: worship
• पूजाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पूजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying)

• लिङ्गे: in the liṅga (Śiva-emblem)
• लिङ्गे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• विधास्यति: will perform/arrange
• विधास्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: धा (धातु) उपसर्गः—वि
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• पूजाफलम्: the fruit of worship
• पूजाफलम्: Karma/Phala (Result/फल)
• Type: Noun
• Root: पूजा (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पूजायाः फलम्)

• सर्वम्: all, entire
• सर्वम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; विशेषणम्

• भविष्यति: will be/come to be
• भविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• द्विजोत्तम: O best of the twice-born
• द्विजोत्तम: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; कर्मधारयः (उत्तमः द्विजः)

Speaker

Śiva (Bhagavān)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Nāgasthāna (Prabhāsa)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Brāhmaṇa (dvijottama)

Visual Art Cues

Scene: Śiva, as the ‘Blessed Lord’, speaks words of assurance; a devotee pours a thin stream of water over the liṅga, and the sanctum seems to brighten—signifying complete acceptance of the offering.

Characters & Entities

• Śiva
• Liṅga
• Salila (water)
• Dvija (brāhmaṇa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

At the sacred Liṅga, even minimal offerings made with devotion are declared to yield complete spiritual merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra and its revered Liṅga, within the Prabhāsa Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform pūjā/abhiṣeka to the Liṅga even using only water (salila).