Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 81

Devanagari script

नन्दिने यत्र माहात्म्यं कार्तिकेयेन वर्णितम् । लोके नन्दिपुराणं वै ख्यातमेतद्द्विजोत्तमाः

Transliteration

nandine yatra māhātmyaṃ kārtikeyena varṇitam | loke nandipurāṇaṃ vai khyātametaddvijottamāḥ

Translation

О лучшие из дважды-рождённых, то сочинение, где Кārтикейя поведал Нандину о священном величии (māhātmya), известно в мире как «Нанди-пурана».

Word by Word

• नन्दिने: to Nandin
• नन्दिने: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: नन्दिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन

• यत्र: where
• यत्र: Desha-Adhikarana (Locative sense/देश-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: सम्बन्ध/देशवाचक-अव्यय (relative adverb: where)

• माहात्म्यम्: the greatness, glorification
• माहात्म्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• कार्तिकेयेन: by Kārttikeya
• कार्तिकेयेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कार्तिकेय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• वर्णितम्: described
• वर्णितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: वर्ण् (धातु) → वर्णित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘माहात्म्यम्’ इति पदस्य विशेषणम्

• लोके: in the world
• लोके: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• नन्दिपुराणम्: the Nandi-Purāṇa
• नन्दिपुराणम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नन्दि (प्रातिपदिक) + पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नन्देः/नन्दिनः पुराणम्)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक-अव्यय (particle: indeed)

• ख्यातम्: known, famous
• ख्यातम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: ख्या (धातु) → ख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘नन्दिपुराणम्’ इति पदस्य विशेषणम्

• एतत्: this
• एतत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘नन्दिपुराणम्’ इत्यस्य अन्वयः

• द्विजोत्तमाः: O best of the twice-born
• द्विजोत्तमाः: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः (उत्तमाः द्विजाः) — सम्बोधनार्थे (vocative-sense)

Speaker

Sūta (deduced)

Skanda Dialogue

Listener: Nandin

Visual Art Cues

Scene: Kārtikeya, radiant and youthful, instructs Nandin in a sacred grove/temple precinct; Nandin listens with folded hands, with Śiva’s presence implied by liṅga or trident nearby; sages witness the transmission of māhātmya.

Characters & Entities

• Kārtikeya (Skanda)
• Nandin
• Nandi Purāṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śaiva revelation is transmitted through trusted divine attendants and teachers; māhātmya-literature is validated by its lineage of narration.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not a single site in this verse; it identifies a Purāṇa known by the Nandin–Kārtikeya narration context, within Prabhāsa-kṣetra Māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a classificatory statement about the Nandi Purāṇa and its narrator.