Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 153

Devanagari script

ये त्वया वीक्षिताः सर्वे सर्वे वै पुण्यभाजनाः । तेषां जातिः कुलं शीलं धर्मश्चैव वरानने

Transliteration

ye tvayā vīkṣitāḥ sarve sarve vai puṇyabhājanāḥ | teṣāṃ jātiḥ kulaṃ śīlaṃ dharmaścaiva varānane

Translation

«Все, на кого ты взглянула,—каждый из них—воистину сосуды заслуги. О прекрасноликая, их рождение, род, нрав и также их дхарма будут сделаны благими и утверждены.»

Word by Word

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)

• त्वया: by you
• त्वया: Kartr̥-karaṇa (Agent-instrument/कर्तृकरण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; सर्वनाम

• वीक्षिताः: seen, looked upon
• वीक्षिताः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि + ईक्ष् (धातु) → वीक्षित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (ये)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनामवत् (pronominal adjective)

• सर्वे: all indeed
• सर्वे: Karta-samānādhikaraṇa (Apposition/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; पुनरुक्ति (emphatic repetition)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• पुण्यभाजनाः: recipients of merit
• पुण्यभाजनाः: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate noun/समानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य + भाजन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पुण्यस्य भाजनाः = recipients of merit)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम

• जातिः: birth/caste
• जातिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जाति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• कुलम्: family
• कुलम्: Karta (Co-subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कुल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• शीलम्: conduct/character
• शीलम्: Karta (Co-subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शील (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• धर्मः: dharma, righteousness
• धर्मः: Karta (Co-subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• एव: certainly
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्यय (restrictive/emphatic particle)

• वरानने: O fair-faced one
• वरानने: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वर + आनन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (वरम् आननं यस्याः)

Speaker

Gāyatrī (continuing the boon discourse to Lakṣmī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A revered, radiant figure in Prabhāsa is seen by pilgrims; the onlookers’ faces brighten, suggesting their inner merit awakened by darśana.

Characters & Entities

• Gāyatrī
• Lakṣmī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace can sanctify a person’s life—character, family, and dharmic disposition—turning them into a vessel of merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, as the Māhātmya setting where such boons and their dharmic implications are taught.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse highlights the transformative merit of divine blessing/association.