Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

ब्रह्मोवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव याज यामीति मे मतिः । स्थानं च यन्महापुण्यं तन्ममाख्यातुमर्हसि

Transliteration

brahmovāca | yadi tuṣṭo'si me deva yāja yāmīti me matiḥ | sthānaṃ ca yanmahāpuṇyaṃ tanmamākhyātumarhasi

Translation

Брахма сказал: «Если Ты доволен мною, о Владыка, то моё желание — совершить яджню, священное жертвоприношение. И Ты должен возвестить мне то место святое, исполненное высшей заслуги».

Word by Word

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; वक्ता (speaker)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• यदि: if
• यदि: Sambandha (Condition marker)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: अव्यय (सम्बन्धक/शर्तसूचक) = indeclinable conditional particle

• तुष्टः: pleased
• तुष्टः: Karta (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: तुष्ट (कृदन्त; √तुष् (धातु) + क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्

• असि: you are
• असि: Kriya (Copula)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (present), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद

• मे: of me / my
• मे: Sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th, genitive), एकवचन; सर्वनाम

• देव: O god
• देव: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; vocative

• याज: perform sacrifice / worship
• याज: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: √यज् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद

• यामि: I go
• यामि: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: √या (धातु)
• Form: लट्-लकार (present), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपद

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय (उद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक) = quotative particle

• मे: my
• मे: Sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th, genitive), एकवचन

• मतिः: thought / intention
• मतिः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: मति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृवाच्ये (my thought)

• स्थानम्: place
• स्थानम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चयबोधक) = conjunction

• यत्: which
• यत्: Karma (Object apposition)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)

• महापुण्यम्: very holy
• महापुण्यम्: Karma (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: महापुण्य (प्रातिपदिक; महा + पुण्य)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (स्थानम्)

• तत्: that
• तत्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तद्-प्रत्यय (correlative)

• मम: to me
• मम: Sampradana (Recipient)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (4th, dative), एकवचन; सम्प्रदान

• आख्यातुम्: to tell / to explain
• आख्यातुम्: Prayojana (Purpose)
• Type: Verb
• Root: √ख्या (धातु) + आ-उपसर्ग; तुमुन् (infinitive)
• Form: तुमुनन्त (infinitive); क्रियार्थक अव्ययवत् प्रयोगः

• अर्हसि: you should / you are fit
• अर्हसि: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: √अर्ह् (धातु)
• Form: लट्-लकार (present), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Brahmā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (as mahā-puṇya-sthāna sought for yajña)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śiva (Mahādeva)

Visual Art Cues

Scene: Brahmā, humbled yet resolute, asks Śiva for permission and guidance: he wishes to perform a yajña and requests the revelation of the most meritorious place. The setting remains the liṅga precinct, charged with tapas-earned sanctity.

Characters & Entities

• Brahmā
• Śiva
• Yajña (sacrifice)
• Mahāpuṇya-sthāna (highly meritorious place)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Right ritual (yajña) is to be grounded in right place (puṇya-kṣetra), showing the Purāṇic emphasis on sacred geography.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Brahmā asks Śiva to identify the ‘mahāpuṇya’ place within Prabhāsa-kṣetra where the yajña should be undertaken.

What ritualistic prescription is mentioned?

Performance of yajña is explicitly intended; the proper sacred site for it is requested.